Belangrijke afwijkingen op het elektrocardiogram bij ouderen

Onderzoek
S. Berreklouw
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 1992;136:1618-9
Download PDF

Bij een bevolkingsonderzoek bestudeerden Furberg et al het elektrocardiogram (ECG) van 5201 mensen die minstens 65 jaar waren en die onder andere niet in verplegingstehuizen verbleven.1 Zij letten in het bijzonder op belangrijke afwijkingen zoals ventriculaire geleidingsvertraging, QQS-complex, hypertrofie van de linker kamer, belangrijke ST-T-topafwijkingen, boezemfibrilleren of een 1e-graads atrioventriculair block (AV-block). Men zocht naar het verband tussen deze bevindingen en de anamnestische gegevens. Op het ECG van ongeveer een kwart van de vrouwen en ruim een derde van de mannen was minstens één van de genoemde afwijkingen te zien; de frequentie nam toe met de leeftijd. Zo vond men 2 maal zo vaak een abnormaal ECG bij mensen van minstens 85 als bij mensen, van 65 tot 69. Het aantal elektrocardiografische afwijkingen was het kleinst (15) bij een ‘schone’ anamnese, maar was groter, tot 63, bij een ischemische hartziekte, hypertensie of beide. Bij 55 van de 74 vrouwen met een QQS-complex op het ECG was geen hartinfarct bekend; bij mannen gold dit voor 45. Van de 113 mensen met een ST-T-topafwijking op het ECG gebruikte één derde medicijnen; men vond die afwijking vooral na gebruik van digitalis, waarbij men dan ook vaak boezemfibrilleren en (of) een 1e-graads AV-block aantrof. Men dient hier echter oorzaak en gevolg niet te verwarren: de afwijkingen kunnen zowel vóór als na de medicatie zijn ontstaan. Hypertrofie van de linker kamer kwam vooral voor bij hypertensie. De QQS-complexen op het ECG waren vaker ontstaan na een ongemerkt dan na een bekend infarct; bij vrouwen was dit het geval bij 69 van het aantal keren dat men deze afwijking aantrof.

Literatuur
  1. Furberg CD, Manolio TA, Psaty BM, et al. Majorelectrocardiographic abnormalities in persons aged 65 years and older (thecardiovascular health study). Am J Cardiol 1992; 69:1329-35.

Gerelateerde artikelen

Reacties