Alemtuzumab bij vroege multiple sclerose

Onderzoek
Joep Killestein
Chris H. Polman
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 2009;153:B14
Download PDF

Waarom dit onderzoek?

De eerstelijnsmiddelen voor de behandeling van multiple sclerose (MS), beta-interferonen en glatirameeracetaat, zijn beperkt effectief. De tweedelijnsmiddelen mitoxantron en natalizumab hebben ernstige bijwerkingen en voorkomen beter exacerbaties dan blijvende uitval. De behoefte aan veilige, effectieve middelen is dus evident. Alemtuzumab is een gehumaniseerde, monoklonale antistof die tegen het CD52-molecuul gericht is en die langdurige depletie van lymfocyten en monocyten veroorzaakt.

Onderzoeksvraag

Hoe effectief is alemtuzumab bij vroege MS?1

Hoe werd dit onderzocht?

Bij 334 patiënten met vroege “relapsing remitting MS”, dat wil zeggen MS met exacerbaties en remissies (ziekteduur

Belangrijkste resultaten

Het onderzoek werd voortijdig stopgezet nadat zich bij 3 patiënten immuungemedieerde trombopenie had ontwikkeld, waarbij een van hen overleed. Vrijwel alle patiënten hadden de geplande tweede jaarlijkse cyclus alemtuzumab toen reeds ontvangen, terwijl 75% de geplande derde gift nog moest krijgen. In totaal kreeg 3% trombopenie in de alemtuzumabgroep, versus 1% in de interferongroep. Andere bijwerkingen die vaker optraden in de alemtuzumabgroep waren schildklierproblemen (23 versus 3%) en infecties (66 versus 47%). De effectiviteit van alemtuzumab in deze trial was spectaculair: in vergelijking met interferon veroorzaakte alemtuzumab een sterke reductie van blijvende neurologische uitval (hazardratio (HR): 0,29; 95%-BI: 0,16-0,54; figuur) en van de exacerbatiefrequentie (HR: 0,26; 95%-BI: 0,16-0,41).

Consequenties voor de praktijk

Bij de hoopgevende effectiviteit van alemtuzumab kunnen enkele kanttekeningen worden geplaatst: de studie was enkelblind opgezet en slechts 59% van de interferongroep heeft de studie bij actieve medicatie afgemaakt. Verder is de reductie van blijvende uitval – hoewel getalsmatig indrukwekkend – waarschijnlijk eerder het gevolg van invloed op exacerbaties dan van invloed op secundaire progressie. Bovenal zijn de risico’s niet gering. Men moet de resultaten van twee inmiddels begonnen fase 3-studies afwachten om in te kunnen schatten of het veiligheidsprofiel van alemtuzumab uiteindelijk brede toepassing bij MS zal toestaan.

Literatuur
  1. Coles AJ, Compston DA, Selmaj KW, Lake SL, Moran S, Margolin DH, et al. Alemtuzumab vs. interferon beta-1a in early multiple sclerosis. CAMMS223 Trial Investigators. N Engl J Med. 2008;359:1786-801.

Gerelateerde artikelen

Reacties

F.
Oppewal

Collegae Killestein en Polman schrijven in hun artikel over de behandeling van MS, en spreken over 'eerstelijnsmiddelen'. Ik kan me voorstellen dat dit een verschrijving is. Ik ben 30 jaar werkzaam in de eerste lijn maar heb interferon en glatirameeracetaat nog nooit voorgeschreven, en zal dat naar verwachting ook niet doen. Bedoelen de schrijvers wellicht 'eerstekeusmiddelen'? Feike Oppewal, huisarts