Acuut tumorlysissyndroom door monotherapie met een corticosteroïd bij een patiënt met non-Hodgkin-lymfoom

Bij een 20-jarige man, die werd opgenomen omdat hij bij het liggen op de rug dreigde te stikken, werd bij bronchoscopie ernstige externe compressie van de luchtwegen waargenomen. Spoedig na de bronchoscopie ontstond respiratoire insufficiëntie. Omdat een maligne lymfoom werd vermoed, werd chemotherapie gegeven in de vorm van monotherapie met prednisolon, omdat bij gebruik van polychemotherapie bij een volumineuze tumor het risico van acuut tumorlysissyndroom (ATLS) te groot werd geacht. Toch ontstond ATLS. Na intensieve therapie met onder meer hemodialyse herstelde patiënt. De tumor, een T-cellymfoblastair non-Hodgkin-lymfoom met hoge maligniteitsgraad, werd met succes bestreden met cyclofosfamide, doxorubicine, vincristine en prednison. ATLS wordt gekenmerkt door hyperkaliëmie, hyperurikemie, hyperfosfatemie, hypocalciëmie, lactaatacidose en acute nierinsufficiëntie. Het kan optreden als gevolg van agressieve cytostatische therapie bij sneldelende lymfoproliferatieve maligniteiten met grote tumormassa. Monotherapie met een glucocorticosteroïd is een zeer zeldzame oorzaak van ATLS.