Jeroen Bosch Ziekenhuis, afd. Geriatrie, 's-Hertogenbosch.
Dr. P.L.J. Dautzenberg, klinisch geriater.
Kennisinstituut van Medisch Specialisten, Utrecht.
Dr. M.L. Molag, epidemioloog.
AMC, afd. Interne geneeskunde, Amsterdam.
Dr. B.C. van Munster, internist-ouderengeneeskundige en klinisch geriater (tevens: Gelre ziekenhuizen, afd. Geriatrie, Apeldoorn); prof.dr. S.E.J.A. de Rooij, internist-ouderengeneeskundige en klinisch geriater.
Bavo Europoort, afd. Ouderenpsychiatrie, Rotterdam.
Dr. H.J. Luijendijk, sociaal geriater.
Maastricht Universitair Medisch Centrum, afd. Psychiatrie, Maastricht.
Dr. A.F.G. Leentjens, psychiater.
Verantwoording
Belangenconflict en financiële ondersteuning voor dit artikel: M.L. Molag ontving een onderzoeksubsidie voor literatuurreview en richtlijnontwikkeling van Stichting Kwaliteitsgelden Medisch Specialisten.
Delierpreventie met haloperidol
Met veel belangstelling lazen wij het artikel van collega Dautzenberg et al. (2014;158:A7822) over de herziene richtlijn ‘Delier volwassenen en ouderen’. Graag willen wij reageren op de preventieve medicamenteuze behandeling van delier. Het routinematig inzetten hiervan wordt in de herziene richtlijn niet aangeraden. Wel wordt gesteld dat dit te overwegen is voor patiënten met een hoog risico op delier, terwijl wetenschappelijke onderbouwing hiervoor beperkt is.1 De werkgroep onderschrijft de huidige kennislacunes m.b.t. welke patiënten hier baat bij kunnen hebben, welke profylactische medicatie gegeven moet worden, hoe lang en in welke dosering, en benadrukt de noodzaak van een representatieve trial waarin (lange termijn uitkomsten van) preventieve behandeling met haloperidol vergeleken wordt met placebo. Juist om hier meer duidelijkheid over te verschaffen zijn wij in november 2012 gestart met de HARPOON studie (Early pharmacological intervention to prevent delirium: haloperidol prophylaxis in older emergency department patients. NCT01530308): een gerandomiseerd, dubbelblind, placebogecontroleerd, multicenter onderzoek naar de effectiviteit en veiligheid van profylactisch haloperidol (2dd1mg, maximaal zeven dagen) ter preventie van delier gedurende de ziekenhuisopname bij patiënten ≥70 jaar die acuut via de spoedeisende hulp worden opgenomen voor een intern of heelkundig specialisme, en volgens de VMS screening een verhoogd risico hebben op delier. Door geprotocolleerd lichamelijk onderzoek en frequente ECG controle worden mogelijke bijwerkingen als extrapiramidale symptomen en QTc-intervalverlenging tijdens de interventieperiode geregistreerd. Tevens wordt tijdens een drie en zes maanden follow-up moment de woonsituatie, cognitief en fysiek functioneren, ziekenhuisopnames, en mortaliteit geëvalueerd. Wij streven ernaar de inclusies in november 2014 te voltooien om de onderzoeksresultaten in 2015 te kunnen publiceren.
Drs. Edmée Schrijver, arts-onderzoeker, Dr. Prabath Nanayakkara, internist acute geneeskunde, VUmc Amsterdam, namens de HARPOON onderzoeksgroep: Drs. Oscar de Vries, internist ouderengeneeskunde VUmc; Dr. Ad Kamper, internist ouderengeneeskunde, en Dr. Sabine Diepeveen, internist acute geneeskunde Isala Klinieken; Dr. Gooke Lagaay, internist ouderengeneeskunde Spaarne Ziekenhuis; Drs. Sander Anten, internist Rijnland Ziekenhuis; Prof. Dr. Rob van Marum, klinisch geriater en klinisch farmacoloog JBZ, VUmc; Drs. Astrid van Strien, klinisch geriater en klinisch farmacoloog JBZ; Drs. Leo Boelaarts, klinisch geriater MCA (in afwachting van toestemming METc).
1. Friedman JI, et al. Pharmacological treatments of non-substance-withdrawal delirium: a systematic review of prospective trials. Am J Psychiatry 2014 Feb 1;171:151-9.