Als coassistent mag ik regelmatig het gesprek tussen arts en patiënt aan de zijlijn observeren. Zo heb ik het altijd interessant gevonden hoe communicatie en diversiteit van mensen kunnen zorgen voor nieuwe mogelijkheden in de voorheen zo rigide ogende protocollen. Maar niet alleen de diversiteit aan patiënten heeft invloed op de dynamiek, ook de rol die de arts inneemt is bepalend. In de opleiding kijkt men met enige weerstand terug op de voorheen gebruikelijke paternalistische artsenrol, waarbij er in de huidige tijd steeds meer ruimte is voor samenwerking tussen arts en patiënt en daarmee ook voor hun eigen vragen en wensen. Deze manier van werken past volledig in de tijdsgeest van nu waarbij eenieder oneindige informatie onder de knop heeft en autonomie hoog in het vaandel staat. Toch vraag ik mij af of er ook een keerzijde is aan deze manier van werken.
Zo zien we een toename in het aantal aanvragen voor aanvullend onderzoek om te screenen op verscheidene medische afwijkingen. Het is een samenwerking tussen arts en patiënt die leidt tot deze cijfers. De toename wordt mogelijk beïnvloed door het feit dat vaak beide partijen in een cultuur leven waarbij het belangrijk is om de touwtjes in eigen handen te houden. Daarnaast zou zowel een stijgende hoeveelheid misinformatie als angst voor het niet-weten een rol kunnen spelen. Maar wat zijn de gevolgen hiervan voor de persoonlijk ervaren gezondheid? Wat zijn de korte en lange termijn effecten op individueel niveau? Hoe zijn deze keuzes van invloed op de druk op de zorg als je het grotere plaatje bekijkt? En welke artsenrol of gesprekstechniek is het meest geschikt in deze situatie?
Er ligt een duidelijke taak voor de arts
Medici zijn onmisbaar in het interpreteren van talloze gegevens binnen de context van de individuele patiënt. Nu de zorgvraag toeneemt en (mis)informatie overvloedig aanwezig is, ligt er een duidelijke taak voor de arts. Laten we de patiënt niet aan zijn of haar lot over door slechts een informatievoorziener te zijn? We moeten in deze tijd met een toename van mogelijkheden en een afname van beschikbaarheid waken voor angst voor ontevredenheid en duidelijkheid. Het is juist een unieke en waardevolle rol om als arts met een patiënt op te lopen op de weg die voor hen wellicht een andere afslag heeft genomen dan verwacht. Met medische kennis op zak mogen wij dan pogen om de weg te wijzen aan eenieder die er vertrouwen in wil stellen.
Anna Huisman, coassistent aan de Vrije Universiteit, heeft een passie voor schrijven en deelt in haar columns onder andere inzichten over de veranderende zorg, onderzoek en onderwijs.