Ik doe een bekentenis: ik wil te veel.
Ik wil promoveren, verder studeren, de kliniek in. Ik wil opereren én beschouwend nadenken. Sporten, tijd doorbrengen met vrienden en familie, me maatschappelijk inzetten, spirituele diepgang vinden, nieuwe hobby's ontdekken. Ingetogen thuis werken én de wereld over. Waar komt die onrust vandaan? Waarom neem ik geen genoegen met wat er al is?
Ziekelijk bijna, deze voortdurende drang naar meer. Toch ben ik niet de enige. Sterker nog, ik vermoed dat veel van jullie dezelfde symptomen herkennen. Wat zit er achter die onverzadigbare honger naar persoonlijke ontwikkeling? En waarom voelt die nu, in deze tijd van ongekende vrijheid, zo sterk?
In een wereld die voortdurend beweegt, voelt stilstand verdacht veel als falen
Mijn differentiaaldiagnose: onzekerheid, keuzestress. ADHD mag, zoals wel vaker, niet ontbreken.
We leven in een tijd waarin alles binnen handbereik lijkt. Waar we vroeger weken wachtten op een brief of uren bladerden in encyclopedieën, hebben we nu binnen seconden toegang tot alles en iedereen. We kunnen elkaars levens volgen, vergelijken, beoordelen. Een voorrecht, maar met een keerzijde. Want als alles mogelijk is, wordt kiezen moeilijk. En als je niet kiest, dreig je te verdwijnen in de massa van mensen die allemaal hetzelfde proberen te zijn.
Barry Schwartz beschreef dit al in 2004 met de Paradox of Choice: meer keuzes leiden niet per se tot meer vrijheid, maar tot meer twijfel en spijt. Een keuze is eng, want het betekent alle andere opties sluiten. Daarom heb ik het gevoel nooit klaar te zijn. Er is altijd een volgende cursus, prestatie, een stap richting een betere versie van mezelf. Rust voelt daardoor als stilstand. En stilstand voelt, in een wereld die voortdurend beweegt, verdacht veel als falen. Ziekelijk toch?
Binnen de geneeskunde voelt dit extra sterk. Ons vak is breed, met talloze routes. Promoveren? Direct de kliniek in? Ik heb het grotendeels alleen moeten uitzoeken. En juist door dat gebrek aan begeleiding begin je te vergelijken: met medestudenten, met LinkedIn- profielen, met cv’s van wildvreemden. In die vergelijking lijkt je eigen pad nooit goed genoeg. Dat gevoel — dat is mijn diagnose, of eigenlijk een onvermijdelijk gevolg van deze tijd.
De behandeling? Ik ben er nog niet over uit. Want wat ik wil vermijden door alles te willen, is oppervlakkigheid. Hoe meer ik tegelijk nastreef, hoe moeilijker het wordt om ergens écht diepgang te vinden. Misschien ligt het antwoord niet in meer doen, maar in minder vergelijken. In kiezen voor een eigen pad en daar vol voor gaan, zonder om te kijken naar alle alternatieven. Misschien is volwassen worden wel accepteren dat geen enkele keuze perfect is. Misschien moet ik kiezen, en er vervolgens de beste keuze van mijn leven van maken. Want uiteindelijk gaat het niet om alles wat ik had kunnen doen, maar om wat ik besluit om te doen, en waarom.
Tina Vekua (24) is bezig met haar laatste jaar geneeskunde aan de Vrije Universiteit Amsterdam en doet haar promotie bij de afdeling Maag-, Darm-, en Leverziekten in het Amsterdam UMC.