Sick of smoking

Opinie
Yolanda van der Graaf
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 2016;160:B1299

Nederland hoort wat medische zorg en wetenschappelijk onderzoek betreft tot de wereldtop. Op sommige plekken kan de zorg best iets beter en zitten de uitdagingen vooral in de organisatie van de zorg (D281). Maar vaak blijken de ingenieuze zorgprogramma’s die we verzinnen niet veel op te leveren. Niet omdat die programma’s niet goed zijn, maar omdat de medische zorg in Nederland al heel goed is. Toch gaan er ook in Nederland nog steeds veel mensen te vroeg dood aan vermijdbare ziekten.

Deze week brachten onderzoekers van de grote Europese EPIC-cohortstudie, waarin 264.906 mensen uit 10 Europese landen werden ingesloten, de belangrijke boodschap dat gemiddeld 57% van de sterfte vóór het 70e jaar veroorzaakt wordt door roken, hypertensie, overgewicht, inactiviteit, alcoholgebruik en ongezonde voeding; bij niet-rokers is dat 35% en bij rokers maar liefst 74% (C3060). Roken is verreweg de allerbelangrijkste oorzaak. Wisten we dat niet allang? Velen zullen dit artikel gapend terzijde leggen omdat het oud nieuws is. Niet de dokters maar de politiek, de publieke gezondheidszorg en de burger zijn hier aan zet, want als dokters de symptomatische patiënt in hun spreekkamer zien, is zijn of haar leefstijl niet meer te veranderen.

Wanda de Kanter, de gedreven longarts die de tabaksindustrie en politiek ter verantwoording roept, bracht me echter aan het twijfelen. Er schijnen nu medische studenten te zijn die vragen wat eigenlijk het bewijs is dat roken longkanker veroorzaakt. In de jaren 80 en 90 legden wij studenten de overtuigende studies voor naar de relatie tussen roken en veel verschillende kankers maar ook hart- en vaatziekten. Misschien zijn we wel vergeten om dat te blijven benadrukken, juist omdat het bewijs zo overtuigend is. De medische wetenschap is verder gegaan met het speuren naar andere oorzaken van ziekten, maar zo’n kanjer van een risicofactor als roken is niet meer gevonden.

Opgelost, zou je denken, want na dit zeldzaam overtuigende bewijs zal de politiek het wel oppakken en als een speer beleid maken. Maar meer dan 60 jaar na de eerste publicatie van Doll en Hill blijkt dat vies tegen te vallen. Wetenschappelijk onderzoek is een klein beginnetje, maar om echt iets voor elkaar te krijgen moet je kennelijk lobbyen en de zeepkist op, net als de mensen die zorgen dat Nederland nog steeds rookt als een ketter. Dat hebben dokters echter niet geleerd. De meeste verdienen hun brood aan de gevolgen van tabaksgebruik, overgewicht en andere risicofactoren.

Als een klein deel van hen, net als Wanda, de zeepkist zou opklimmen om uit te dragen welke ellende simpele leefstijlfactoren veroorzaken, wordt de politiek misschien wakker. De tabaksindustrie, maar ook de voedingsindustrie maakt mensen verslaafd. Zij zijn de echte schuldigen. Door uw steun te betuigen op www.sickofsmoking.nl helpt u ook de politiek daarvan te overtuigen.

Dit artikel is gepubliceerd in het dossier
Roken

Gerelateerde artikelen

Reacties