Passieve immunisatie bekort IC-verblijf niet

Dit concludeert een consortium van onderzoekers uit een gerandomiseerde trial onder 2011 patiënten in 129 ziekenhuizen verspreid over 4 landen (Australië, Canada, VK en VS) (JAMA. 2021;326:1690-702).

De onderzoekers wilden weten of passieve immunisatie (eerder uitgelegd in Ned Tijdschr Geneeskd. 2020;164:C4544) het beloop van een covid-19-infectie gunstig beïnvloedt. Ze randomiseerden 2011 volwassen patiënten met een ernstige covid-19-infectie die IC-ondersteuning noodzakelijk maakte, om ofwel gebruikelijke zorg en convalescent plasma te ontvangen (1084 patiënten) ofwel alleen gebruikelijke zorg (916 patiënten). Het onderzoek werd uitgevoerd in de periode maart 2020-januari 2021. De patiënten waren gemiddeld 61 jaar oud en in meerderheid mannen (ongeveer 68%). Bijna allemaal hadden ze een vorm van respiratoire ondersteuning nodig. De meeste patiënten kregen glucocorticoïden als standaardbehandeling (94%); een kleinere groep kreeg remdesivir (45%). Er waren hoge antistoftiters aanwezig in het gebruikte convalescente plasma.

Er was tussen beide groepen geen verschil in het gemiddelde aantal ziektedagen waarop géén IC-ondersteuning nodig was (bij convalescent plasma gemiddeld 0 dagen; interkwartielafstand (IQR): -1-16 vs. bij alleen standaardbehandeling 3 dagen; IQR: -1-16 – patiënten kregen een negatieve score als zij overleden). Daarnaast stierven er evenveel patiënten in beide groepen (37,3% vs. 38,4%; oddsratio: 1,04; 95%-BI: 0,85-1,27). Wel zagen de onderzoekers aanwijzingen voor een gunstig effect bij een subgroep van 126 patiënten met een immuunstoornis (achterafkans van superioriteit: 89,8%).

De onderzoekers concluderen dat convalescent plasma geen meerwaarde heeft als therapie voor een gemiddelde patiënt met covid-19 op de IC. Ze adviseren nader onderzoek naar het gebruik bij patiënten met een immuunstoornis. Momenteel ontvangen Nederlandse patiënten met covid-19 alleen convalescent plasma als zij een verminderde eigen antistofproductie hebben en deelnemen aan een wetenschappelijk onderzoek (SWAB-richtlijn ‘Medicamenteuze behandeling voor patiënten met covid-19’, versie 14 juli 2021).