De Nederlandse eerstelijnszorg is veilig. De kans dat patiënten schade oplopen die vermeden had kunnen worden is klein. Dat blijkt uit een groot landelijk onderzoek dat het UMC St Radboud uitvoerde in opdracht van het ministerie van VWS.

De onderzoekers analyseerden een aselecte steekproef van 5000 patiëntendossiers, afkomstig van huisartspraktijken, huisartsenposten, tandartsen, verloskundigen en paramedici (fysiotherapeuten, logopedisten). Ze onderzochten de dossiers op incidenten tijdens het zorgproces, die onbedoeld tot schade leidden, hadden kunnen leiden of nog kunnen leiden in de toekomst.

Het aantal incidenten met direct merkbare gevolgen was 8 tot 58 per 1000 patiëntendossiers, het laagste aantal in tandartsenpraktijken en het hoogste in huisartsenpraktijken. De gevolgen waren voornamelijk beperkt en tijdelijk (bijv. extra bloedonderzoek, extra controle). In de 5000 dossiers vonden de onderzoekers 2 incidenten waarbij sprake was van blijvende (niet-levensbedreigende) schade. Geen enkele patiënt overleed. Het aantal incidenten met ziekenhuisopname tot gevolg lag tussen 0 en 7 per 1000 dossiers. Incidenten met niet-merkbare schade (bijv. het afwijken van een richtlijn) kwamen tussen de 0 (tandartsenpraktijk) en 149 (huisartsenpraktijk) keer per 1000 dossiers voor. Incidenten hadden vooral betrekking op diagnostiek, behandeling, communicatie en organisatie van zorg.

De uitkomst van het onderzoek is niet verontrustend maar het geeft ook verbeterpunten aan. De kwaliteit van verslaglegging was in een aantal praktijken matig. Dit bemoeilijkt het opsporen van incidenten, zodat onderschatting mogelijk het geval is. Bovendien kan een slecht bijgehouden dossier leiden tot onveilige zorg. Het verbeteren van verslaglegging is dan ook een van de aanbevelingspunten uit het rapport.