‘Zo, en dat was wat wij hebben voor vandaag.’ De avonddienst is klaar met de overdracht. Zodra ik op de hoogte ben van alle actuele zaken, staan de twee avondartsen al op om naar huis te gaan. En ik blijf zitten. Achter een rij computers, midden op de spoed, waar de lichten inmiddels gedimd zijn. En ook al zijn er geen slapende patiënten in de buurt, de overdracht was toch fluisterend. Zo krijgt de stilte de overhand, nu de nacht is begonnen.
Want opeens zit je in het ziekenhuis op een tijdstip waarop Nederland slaapt. Ben je onderweg om je werkdag te beginnen, terwijl die voor de meeste mensen klaar is. Op het moment dat ik mijn collega’s van de avonddienst zie weglopen voel ik een druk op mijn schouders toenemen. Mijn gedachten vullen zich met ‘wat als’-scenario’s die zich onverwacht kunnen voordoen. En de eerste keer dat de diensttelefoon gaat, voelt indringender dan in de dagdienst.
Op het moment dat ik mijn collega’s zie weglopen neemt de druk toe.
Maar tegen mijn verwachting in voelen de nachten toch niet zo eenzaam. Ik heb altijd al een goede band gehad met collega-artsen van andere specialismen, en vooral met de verpleegkundigen. Maar in de nachtdienst groeit er een nog sterker wij-gevoel dan anders. Een wij-gevoel, omdat wij er samen voor staan in de zorg. Ook in de avonden, nachten en weekenden.
Tijdens een van mijn nachtdiensten word ik gebeld door een goede vriend. Hij vraagt of ik zin heb om de stad in te gaan. Aan zijn stem hoor ik dat hij niet nuchter is. Wanneer ik hem vertel dat ik de hele nacht door moet werken, blijft het even stil. Mijn collega’s en ik moeten erom lachen. Maar het geeft ook een moment van reflectie. Er stijgt een gevoel op van zowel trots als zelfmedelijden, en in de blikken van mijn collega’s zie ik hetzelfde. Want vanuit verantwoordelijkheidsgevoel, maar ook vanuit de ziekenhuiscultuur, lijkt het de normaalste zaak van de wereld om weekenden en feestdagen te besteden aan zorg voor anderen. Dat zal altijd nodig zijn. En juist buiten kantoortijden blijft dit vaak onopgemerkt. Maar toch zijn dit de meest dankbare momenten om zorg te mogen verlenen.
Diederik Paijens (27) heeft geneeskunde gestudeerde aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Sinds januari werkt hij als basisarts bij de interne geneeskunde.