Zoeken naar medische informatie

Carla Sloof, Bianca Kramer, Winnie Schats en Edith Leclercq
Auteursinformatie
Update tekst: 9-10-2013


Stel, u bent een arts, die iedere dag patiënten op het spreekuur ziet, of u bent een verpleegkundige met een researchopdracht, of misschien bent u een student geneeskunde. Op een bepaald moment in uw praktijk of studie, komt u een probleem tegen, veelal een medisch vraagstuk, dat opgelost moet worden, liefst binnen niet al te lange tijd. Maar dan ..

Welke bron en hoe zoek ik dan?
Gaat u even Googlen? Tenslotte is toch alles met behulp van Google te vinden, of niet soms? Helaas is dit een gangbare misvatting, evenals het feit dat alles wat op het internet te vinden en te downloaden is, gratis is. Bovendien levert zoeken met Google veelal enorme aantallen hits op. Dus u hoopt dat de eerste 10 hits iets nuttigs en interessants bieden? Wat is dan een alternatief: UptoDate? Helaas heeft u geen toegang. PubMed dan maar?

Voor elke bron (ook Google!) en elke methode is wat te zeggen. Daarover gaat deze online handleiding van in het NTvG. U vindt hier voor verschillende type vraagstukken en voor diverse bronnen tips en trucs om efficient te zoeken en betrouwbare informatie te vinden. Daarnaast leest u ook waar u goed beeldmateriaal voor presentaties kunt vinden en wat de mogelijkheden zijn van mobiel zoeken met een tablet of smartphone.

Veranderde zoekmachine en techniek
Aan de andere kant is ook het medische wetenschap volop in beweging. Er komen vakgebieden bij, op andere terreinen wordt na verloop van tijd minder onderzoek gedaan, omdat de interesse daalt, de geldkraan is dichtgedraaid of het onderwerp gewoon niet meer in de mode is.
Maar ook zoekmachines veranderen regelmatig. Zo is in december 2011 de zoekpagina voor Advanced Search bij PubMed veranderd en moet iedere gebruiker weer opnieuw leren hiermee om te gaan. Ook bij Google zijn recent een aantal veranderingen doorgevoerd, zowel in de layout als in de manier van zoeken en de volgorde waarin de resultaten worden getoond.
Ook schrijdt de techniek voort. Bestonden er zo'n 15 jaar geleden amper mobiele telefoons, tegenwoordig heeft bijna iedereen zo'n ding op zak. Zeker de smartphone is niet meer weg te denken uit de Nederlandse samenleving. Naast bellen kun je met de smartphone ook op het internet websites bezoeken.
Met de komst van smartphones en tablets, zoals de Galaxy Tab en de iPad, zijn er apps, software speciaal voor deze “minicomputers”, ontwikkeld, waarmee b.v. makkelijk wetenschappelijke tijdschriften kunnen worden gelezen, op internet kan worden gezocht, maar ook de menselijke anatomie bekeken kan worden.
Kortom, niet alleen de medische wetenschap verandert voortdurend, maar ook de mogelijkheden om medische informatie op te zoeken en weer te geven. Het zoeken naar informatie wordt een hele klus in een dergelijke veranderende omgeving.

Stap voor stap
Over het zoeken naar (medische) informatie gaat deze handleiding. Aan de hand van een casus bespreken we diverse mogelijkheden, voor het oplossen van een medisch vraagstuk.
Beginnend met eenvoudig zoeken met behulp van een handboek of Point-of-Care bronnen zoals UptoDate naar uitgebreider zoeken via Google en PubMed. Ook andere, minder bekende, bronnen komen aan bod, zoals het zoeken in de TRIP database, en databanken waar richtlijnen gevonden kunnen worden. Ook leren we hoe u hoe het best naar plaatjes kunt zoeken, want u wilt uw PowerPoint presentatie natuurlijk ook larderen met aantrekkelijke illustraties.

De serie is modulair van opbouw. Veel zal over het zoeken in PubMed worden opgenomen. Vanuit de dagelijkse praktijk van medisch informatiespecialisten werkzaam in een ziekenhuis, komen veel vragen naar zoeken in PubMed naar voren. Veel tips en trucs, maar voor de geïnteresseerde lezer ook meer diepgaande informatie over het gebruik van bijvoorbeeld de Clinical Queries-functie, waarbij op een snelle en verantwoorde manier naar bepaalde typen studies kan worden gezocht. Deze informatie is uiteraard ook beschikbaar voor auteurs, die in het NTvG willen publiceren. Het geeft hen de mogelijkheid om zelf hun zoekkennis op peil te houden, en deze serie als informatiebron te gebruiken bij een zoekactie.

Tot slot
Wij hopen met deze handleiding de lezers van het NTvG enige bruikbare handvatten aan te reiken om efficiënt te kunnen zoeken naar betrouwbare medische informatie in een veranderende wereld. Natuurlijk is deze informatie niet uitputtend. Daarom noemen wij hier ook graag de mogelijkheid van ondersteuning door medisch informatiespecialisten, die in meeste instellingen werkzaam zijn. U kunt bij hen terecht met al uw vragen over het zoeken naar informatie.