artikel
Discussies over ADHD, kankerscreening, zorg voor asielzoekende migranten, genderdysforie, abortus en vaccinatie zijn allemaal sterk gepolariseerd. Maar er is hoop. Aanhangers van de quantummechanica en relativiteitstheorie konden elkaar ook lange tijd niet luchten of zien. Niels Bohr zag zijn quantumtheorie en Albert Einstein zijn relativiteitstheorie als absolute waarheid. Een normaal gesprek bleek uiteindelijk niet meer mogelijk, en een poging tot mediation tijdens een Princeton-feestje mislukte jammerlijk. Beiden bleven verstokt hangen tussen geloofsgenoten. Inmiddels worden de twee natuurkundige theorieën echter naast elkaar gebruikt.
Op medisch terrein worden meningsverschillen vaak net zo heftig bevochten via sociale media, grif geholpen door techbedrijven die voor- en tegenstanders zo hard mogelijk laten roeptoeteren. Kunnen we ons onttrekken aan dit vruchteloze platslaan van meningsverschillen? Wat de sympathie voor vreemdelingen betreft, lukt dat op vakantie het beste. Niets voelt authentieker dan een vriendelijk gesprek met een inwoner van een ver vakantieland. Maar het wordt andere koek als hij of zij naar ons land vlucht… Toch zijn er methoden om ook dan tot dialoog te komen.
Kunnen we ons onttrekken aan dit vruchteloze platslaan van meningsverschillen?
Grappig genoeg zijn het juist twee natuurkundigen – Arnold Mindell en David Bohm – die hier baanbrekend werk op hebben verricht. Zij waren gegrepen door de heftige natuurkundige controverses en zagen daarin meer hardnekkig geloof dan wetenschappelijke twijfel. Bovendien wisten ze uit de quantummechanica hoe elementaire deeltjes elkaar kunnen afstoten, maar bij samensmelting juist heel veel energie opleveren.
Als NTVG redactie komen we ook regelmatig terecht in heftige gepolariseerde discussies over wat goede zorg is. Daarom hebben we een training gevolgd in hoe we als redactie toch tot dialoog kunnen komen met lezers en vertegenwoordigers van sterk tegengestelde meningen. Luisteren, inleven in de ander en zo het gesprek aangaan: dat zijn de simpele maar o zo moeilijke ingrediënten om elkaar niet af te stoten, maar te komen tot samenspraak. Stuur je eigen polarisatie tijdig op vakantie, want terugdenken aan dat hartverwarmende contact in den vreemde helpt. En wat een warmte geeft het als je Noord- en Zuidpool hebt weten te verbinden!
Perspectivistische lenigheid
Helemaal eens. Ik las recent het boekje 'Verslaafd aan ons eigen gelijk (ondertitel: pleidooi voor perspectivistische lenigheid)' van Lammert Kamphuis, met eenzelfde strekking. Aanrader.