In de eerstelijnszorg worden regelmatig patiënten gezien met een urinekatheter. Deze katheters kunnen problemen geven, zoals lekkage, verstopping of blaaskrampen. Hoe behandel je deze complicaties in de eerste lijn? En hoe voorkom je ze?
Toets voor nascholing
Aan dit artikel is een toets gekoppeld waarmee je nascholingspunten kan verdienen. De toets is beschikbaar tot 21 oktober 2027.
Overzicht van te behalen accreditatiepunten
| Specialisme | Punt(en) |
|---|---|
| Alle BIG-erkende specialismen | 1 |
- Deze toets geldt voor alle BIG-erkende specialismen en levert je 1 nascholingspunt op. De toets is geaccrediteerd door ABAN, NAPA, KNMP, NVZA en V&VN.
- De toets telt mee binnen en buiten het eigen vakgebied voor medisch specialisten, huisartsen, sociaal geneeskundigen, specialisten ouderengeneeskunde, apothekers, physician assistants en verpleegkundig specialisten.
- De toewijzing van punten verloopt via PE-online (het herregistratiesysteem) na het invullen van je BIG-nummer.
Samenvatting
Urinekatheters worden veelvuldig gebruikt in de huisartsenpraktijk, verpleeghuiszorg en terminale zorg. Hoewel ze vaak effectief zijn, gaat het gebruik van katheters gepaard met complicaties en risico’s. In dit artikel beantwoorden we tien veelgestelde vragen over kathetergebruik in de eerste lijn, met aandacht voor indicatiestelling, complicaties, behandeling en preventie.
Blaaskrampen
Dank voor het bruikbare artikel.
Mijn ervaring met blaaskrampen/pijn is dat de ballonvolume juist te klein is waardoor de ballon in de urethra ‘zakt’. Herkent u deze ervaring? Heeft u een advies hierin?
Ballon uitgezakt
Dag Hans. Bedankt voor het compliment allereerst. Je opmerking kan terecht zijn, in die zin dat prikkeling van de proximale urethra ook blaassamentrekkingen kan geven. Ik zou zelf een ballon ook nooit te leeg maken, 5 ml. is wel echt het minimum. De ballon leger maken gaat vooral op bij mensen die na een prostaatingreep bijvoorbeeld 40 ml. in de ballon hebben, dat je daar 10 of 20 ml. uithaalt. Bij een normale verblijfskatheter scheelt het vaak niet zoveel. Bij sommige vrouwen valt de katheter er ook weleens met ballon en al uit (!), daar zij maar een korte urethra hebben, bij mannen gebeurt dit alleen geforceerd weleens. Ik moet zeggen dat een katheter die echt in de urethra prostatica zakt bij mijn weten niet heel vaak voorkomt tenzij verkeerd geplaatst. Ik zal er zelf ook eens op letten. Groeten, Paul
Fixatie katheter
In mei 2025 heb ik een grote openhartoperatie ondergaan met na afloop nog een resternotomie wegens een nabloeding van een bypass, waarna ik wakker werd met een verblijfskatheter. Na 3 dagen wilde ik 's avonds de deken met mijn been naar beneden duwen en nam per ongeluk de slang van de katheter mee. Heftige pijn en meteen volop bloed zichtbaar in de slang.
Daarna werd de slang met tape gefixeerd aan mijn dijbeen. Overigens zorgde dit voorval ervoor dat ik in totaal 6 weken met een katheter heb rondgelopen.
Afgelopen maand maart werd ik door het ziekenhuis uitgenodigd voor een evaluatiegesprek met een verpleegkundige van de IC en een anesthesioloog-intensivist betreffende de operatie en de nazorg.
Toen ik gewag maakte van deze gebeurtenis en vermeldde dat er vervolgens tape werd gebruikt ter fixatie van de katheter, reageerde men verrast. Kennelijk was/is het niet gebruikelijk de katheter te fixeren (anders dan met de ballon), maar ik kan het van harte aanbevelen.