Zorgprofessionals voor het klimaat
Open

Oproep tot actie voor een gezondere wereld
Commentaar
06-09-2021
Marcel Olde Rikkert, Mariëlle Jambroes en Wim Opstelten

Het wordt een herfst vol internationale conferenties over het klimaat en de biodiversiteit. Voor medische tijdschriften wereldwijd hét moment om tot actie op te roepen. Want ook onze gezondheid staat op het spel.

Reacties (2)

Inloggen om een reactie te plaatsen
Cathy van Beek
06-09-2021 08:39

De eed van Hippocrates; een groen imperatief met impact!

Recent ben ik getuige geweest van bezorgde verhalen van met name jonge zorgprofessionals die de footprint van de zorg zelf − 7% nota bene! − willen verlagen enerzijds en die daarnaast intens bezorgd zijn over de impact van de klimaatveranderingen op de gezondheid van de wereldbevolking anderzijds. In het artikel ‘Zorgprofessionals voor het klimaat’ wordt dit laatste geadresseerd. Hier focus ik op wat de zorg zelf ‘veroorzaakt’ aan onbedoelde schade waaraan De Eed ook refereert en wat de internationale beweging ‘Health Care Without Harm’(1) als motto heeft: primum non nocere. Met behoud van patiëntveiligheid uiteraard.

Langs de pijlers van de ‘Green Deal Duurzame Zorg voor een gezonde toekomst’(2) zijn er veel mogelijkheden voor professionals en hun wetenschappelijke, branche- en beroepsverenigingen om de footprint van de zorg te verlagen! Immers in de eigen ‘circle of influence’ kan veel, maar wordt niet de noodzakelijke systemische verandering bewerkstelligd. De partijen (~300 in en rond de zorg) die de green deal ondertekend hebben, beloven:
 

1. de zorgsector CO2-emissie terug te dringen.  Dit betreft verduurzaming van de ‘gebouwde omgeving’: van een solistische huisartsenpraktijk tot het grootste UMC. Ook het vergroenen van het vervoer van en naar patiënten biedt kansen. De ‘Juiste Zorg op de Juiste Plek’ reikt hierop tal van opties aan, waaronder e-health.
 

2. circulair werken te bevorderen. Circulaire, groene zorg geeft reductie van grondstoffen. Dit kan een zorgprofessional realiseren door zich constant af te vragen: is dit wel passend, is dit wel nodig, kan het niet groener?(3) Maar ook: kunnen de grondstoffen niet hoogwaardiger hergebruikt worden? De beweging ‘van disposable naar re-usable’ wordt samen met NEN in gang gezet. Alle snijdende specialismen, anesthesisiologen en anesthesie-assistenten, alsook leiders van de OK en de verenigde OK-assistenten hebben de Green Deal samen ondertekend met de belofte dat ze gaan voor vergroening van de OK. Inmiddels is ook een landelijk platform opgericht: de groene OK(4). Tevens wordt met veel enthousiasme gewerkt aan de Groene IC, de Groene SEH en het Groene Verpleeghuis.
 

3. medicijnen in oppervlakte- en grondwater terug te dringen. Vele (ziekenhuis)apothekers werken samen met huisartsen aan een groener transmuraal farmacotherapeutisch formularium. Hier ligt nog een groot terrein braak voor artsen die medicijnen voorschrijven: hoe lang schrijf ik voor, wat is het minst belastend voor de biodiversiteit (vissen)? De NHG en NVOG voeren gesprekken over milieu-impact van een spiraaltje ten opzichte van de pil en  radiologische zorgprofessionals vangen röntgencontrastvloeistof op in plaszakken.
 

4. leefomgeving in en om zorginstellingen die gezondheid te bevorderen. Het RIVM heeft al het onderzoek over gezondmakende leefomgeving in kaart gebracht. Er is bovendien een preventieakkoord dat mutatis mutandis ook geldt voor een gezonde binnen- en buitenlucht.
 

Tot slot

Niet voor niets genieten zorgprofessionals internationaal op de beroepenvertrouwensindex het hoogste vertrouwen. Noblesse oblige. Speak-up en vervolgens van woorden naar daden: wij mogen De Eed niet verzaken. Als wij dit imperatief niet volgen, wie dan wel? Doe in ieder geval mee voor de kinderen van onze kinderen. We kunnen dit veelkoppig monster niet alleen te lijf: groene impact realiseren we volgens Sustainable Development Goal 17 alleen samen. Amen.

 

Drs. Cathy van Beek MCM, Kwartiermaker duurzame zorg i.o.v. Min. van VWS/Leading Sustainable Health Care

 

1. https://noharm.org/

2. https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/duurzame-zorg

3. https://www.zorginzicht.nl/nieuws/herzien-toetsingskader-geldt-vanaf-1-juli-2021

4. https://degroeneok.nl

gerhard van gelder
13-09-2021 15:40

Houd ook rekening met bevolkingstoename

Ik onderschrijf de verantwoordelijkheden die wij als arts hebben.

Bekend met "family-health" realiseren wij ons ook dat er sprake is van een bevolkingsgroei van rond 80 miljoen mensen per jaar. Kinderen die recht hebben op ziektepreventie, goede voeding, onderwijs, en uiteindelijk werk en inkomen. Bij de doelstellingen die wij formuleren voor over 10 jaar, 2030, dienen we dus rekening te houden van een bevolkingstoename richting een miljard. Waarom brengen wij als medici dit aspect niet ter sprake?

Gerhard van Gelder, anesthesioloog-intensivist