artikel
Je zou denken dat Martin Luther King vooral bang was voor de Ku Klux Klan. Maar dat was hij niet. Een openlijke tegenstander is immers wel zo overzichtelijk: je weet waar je aan toe bent en meestal ook dat je deze persoon of groep niet gaat overtuigen.
Kings echte angst zat verrassend genoeg ergens anders. Hij vreesde de massa in het midden: de mensen die zéggen dat ze voor rechtvaardigheid zijn, maar nooit een stap extra zetten. Die je complimenteren met je moed, maar passief aan de zijlijn blijven staan tijdens ‘het gevecht’. Ze kiezen voor negatieve vrede – de afwezigheid van conflict – boven positieve vrede: de aanwezigheid van rechtvaardigheid.
‘De grootste uitdaging? Niet de tegenstanders, maar de passieve betrokkenen’
Een houding die vandaag nog altijd herkenbaar is, ook in de zorg. In een van mijn onderzoeken over activisme kreeg een maatschappelijk betrokken arts van een collega te horen: ‘Je moet gewoon ziektes behandelen en dat is belangrijk. De rest is voor andere mensen.’ Niet omdat deze collega tegen de verandering was. Integendeel: de instemming was er, maar de eigen verantwoordelijkheid werd geminimaliseerd. Erkenning kan bestaan naast distantie. Misschien herkennen we onszelf er soms ook in. Hoe vaak denken wij: Ik ben het ermee eens, maar iemand anders moet het oplossen?
Onderzoeks- en adviesbureau Gallup, Inc. onderkent eenzelfde patroon in organisaties. Slechts 13% van de werknemers in Europa is actief betrokken bij hun organisatie. De meerderheid, zo’n 72%, is niet betrokken. Als de organisatie morgen failliet gaat, volgt van hen geen traan, alleen een update op LinkedIn. Je zou hopen dat het in het leger beter ligt – probeer hier maar eens een oorlog mee te winnen.
En dan zijn er nog de actieve stoppers (15%): collega’s van wie niemand snapt waarom ze er nog zijn. Ze klagen over de PDCA-cyclus die ze toch niet lezen en (vaak terecht) over de koffie. Of ze nu 30 of 60 zijn, hun pensioen komt nooit snel genoeg. Die groep win je niet met een innovatief idee of nieuwe koers; hun weerstand ligt er vanaf dag één en is glashelder.
De grootste uitdaging? Niet de tegenstanders, maar de passieve betrokkenen. Voor Gallup zijn ze laaghangend fruit, voor King het echte gevaar. Of het nu gaat om gelijkwaardigheid, duurzaamheid of dat nieuwe project op je afdeling; verandering begint pas als je niet alleen instemt, maar ook beweegt.
Reacties