MRI voor de diagnostiek van prostaatkanker
Open

02-12-2011
Martijn Schouten en Joyce Bomers

Afgelopen week waren we magnetische-resonantie(MR)-beelden van de prostaat aan het beoordelen voor de detectie van prostaatkanker. Elke week zit er wel een casus bij waarvan mijn mond open valt: een 65-jarige man met een extreem verhoogde PSA-waarde en herhaaldelijke pathologisch negatieve echogeleide random prostaatbiopten. Na het inladen van de beelden is direct een grote tumor zichtbaar vóór in de prostaat. Vanaf een jaar of 10 komt meneer bij de uroloog voor zijn verhoogde PSA-waarde en inmiddels heeft hij 8 keer een echogeleide biopsiesessie ondergaan. Er zijn dus ongeveer 80 naalden in de prostaat gestoken en deze man heeft 10 jaar in onzekerheid gezeten over de oorzaak van zijn verhoogde PSA-uitslag. Gelukkig is er geen kapseldoorbraak te zien op de MRI en zijn er geen vergrote lymfeklieren zichtbaar welke kunnen duiden op metastasen. Over een maand komt meneer terug voor een MRI-geleide biopsie. Tijdens deze punctie wordt een naaldgeleider in het rectum geplaatst en met behulp van de MRI gericht op het verdachte gebied om vervolgens door de rectumwand heen een biopt te nemen. Met 2-3 keer prikken ben je dan klaar.

Deze detectie van prostaatkanker met behulp van de MRI is niet erg ingewikkeld en binnen ons team vragen wij ons dan ook vaak af waarom andere Nederlandse centra dit nog niet doen. Met name de MRI-geleide biopsie geniet nog veel onbekendheid in Nederland. Waarschijnlijk is dit te wijten aan de lange proceduretijd van drie kwartier. De procedure is daardoor prijzig. Echter, 8 keer een echogeleide prostaatpunctie en 80 stukjes weefsel die door de patholoog moeten worden beoordeeld, lijken mij ook weinig kosten-effectief en daarbij ook erg belastend voor de patiënt.

In een multidisciplinair team doen wij onder andere onderzoek naar een robot die kan worden ingezet voor het nemen van prostaatbiopten – met als doel de procedure nog sneller en nauwkeuriger te maken waarbij de patiënt in de scanner blijft liggen. Een MRI-scanner is vanwege zijn sterke magnetische veld een uitdagende techniek als het gaat om elektriciteit en materialen die in de scanner kunnen. Inmiddels zijn bij de eerste patiënten biopten genomen met de robot waarbij de patiënt in de MRI-scanner kon blijven en de procedure met behulp van realtime beelden werd gestuurd. In de toekomst hopen wij dat deze robot ook voor de behandeling van prostaatkanker kan worden ingezet. De gezondheidszorg wordt steeds specialistischer vanwege de vele technische mogelijkheden en het is simpelweg niet meer te doen om van alles binnen je vakgebied op de hoogte te zijn. Er zal daarom nu en in de toekomst met specialisten moeten worden samengewerkt die zowel technische als klinische kennis hebben zodat nieuwe technieken sneller beschikbaar worden in de klinische praktijk.