MRI-geleide focale cryotherapie van prostaatkanker
Open

23-12-2011
Martijn Schouten en Joyce Bomers

Onlangs hebben we weer een patiënt behandeld met MRI-geleide focale cryotherapie. Deze meneer had prostaatkanker en was daarvoor bestraald. Echter is de tumor weer teruggekomen. Er zijn weinig behandelingsmogelijkheden voor zulke patiënten. Weinig urologen durven het aan om in bestraald gebied te snijden en opnieuw bestralen is geen optie in verband met de dosis straling.

Deze patiënt wilde zich in eerste instantie laten opereren, maar omdat de tumor dicht bij de rectumwand zat, was de kans groot dat hij hierbij een stoma zou krijgen. Een andere optie was cryotherapie en hij hoorde dat dit bij ons onder MRI-geleide kon.

Afgelopen jaar zijn we begonnen met MRI-geleide focale cryotherapie bij deze patiëntengroep. Onder realtime MR-imaging worden er naalden in de tumor geplaatst. Door deze holle naalden stroomt gas dat een ijsballetje vormt aan de punt van de naald en het omliggende weefsel bevriest. De ijsbal is goed te zien op de MR-beelden en kritieke structuren zoals de urethra, de neurovasculaire bundel en de rectumwand kunnen hierbij goed gemonitord worden.

De patiënt werd onder narcose gebracht en op de MRI-tafel gelegd. Het positioneren van de patiënt duurde redelijk lang. De MRI-buis is smal en het was passen en meten om meneer in zo’n positie te krijgen dat de interventieradioloog er goed bij kon. De cryonaalden worden namelijk transperineaal geplaatst.

De eerste beelden werden gemaakt, de cryonaalden werden geplaatst en het vriesproces begon. De procedure was lastig, want de tumor lag dichtbij de rectumwand. De vorm van de ijsbal kon echter precies gestuurd worden en het rectum werd extra beschermd door een rectale verwarmer. De procedure ging goed, de tumor was volledig bedekt door ijs.

Eén dag later kreeg de patiënt weer een MRI-scan van het behandelde gebied. Hierop was geen aankleuring te zien, wat betekent dat het recidief met succes behandeld was. Ook de rectumwand was intact. De patiënt had, op wat stijve spieren na, nergens last van. Twee dagen na de behandeling ging hij naar huis, een maand later was hij volledig hersteld en weer aan het werk. Toch geweldig dat we deze man zo hebben kunnen helpen.

Binnenkort gaan we de eerste patiënt behandelen met MRI-geleide lasertherapie. Dit wordt nog beter: de patiënten worden namelijk poliklinisch behandeld en kunnen dezelfde dag naar huis. De procedure is bijna hetzelfde als een MRI-geleide biopsie, alleen wordt de prostaat nu plaatselijk verdoofd en wordt er een laserfiber in plaats van een biopsienaald ingebracht. Aan de fibertip zorgt het laserlicht voor verhitting van het omliggende weefsel. De tumor kan op deze manier heel precies worden weggebrand.

We verwachten veel van deze technologie en hopen op deze manier veel mannen te gaan helpen en bijkomende complicaties als incontinentie en impotentie te voorkomen.