Website en databank van het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde vernieuwd en beter toegankelijk

Opinie
de hoofdredactie
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 2005;149:2246-7
Download PDF

In 1994 heeft de hoofdredactie een voor die tijd bijzonder project in gang gezet, het elektronisch beschikbaar maken van alle jaargangen van het Tijdschrift. Dit heeft geleid tot de NTvG-Databank. In de wereld van wetenschappelijke tijdschriften behoorden wij tot de eersten die een dergelijk ambitieus programma zijn aangevangen. In het laatste decennium zijn de ontwikkelingen in hard- en software echter snel gegaan. Waar wij begonnen met een jukebox met beeldplaten om de 120 gigabyte aan gegevens op te slaan, staat nu een batterij van harde schijven met grote geheugencapaciteit te zoemen. De NTvG-Databank is gemaakt met een combinatie van softwareprogramma’s die nodig waren om de gewenste functionaliteit te verkrijgen. De ‘interface’, alle schermen die de gebruiker op zijn of haar beeldscherm ziet, was gebaseerd op het in vele medische bibliotheken gebruikte Ovid-programma.

nadelen

In eerste instantie was de databank slechts vanaf cd’s te raadplegen, later ook via de website van het Tijdschrift. Maar het was daarbij altijd nodig een stukje software op de eigen pc te installeren, vanwege de eerdere keuzen die bij het digitaliseren waren gemaakt. Voor individuele gebruikers leverde deze toegang in het algemeen weinig problemen op, maar vanaf werkplekken in instituten bleek dit veel lastiger te zijn. Er deden zich twee problemen voor: het ene was het gevolg van de beveiliging van computernetwerken in instituten en het andere hing samen met de verschillende versies van het programma Acrobat Reader van Adobe.

Terecht beveiligen systeembeheerders hun computer-systemen zo goed mogelijk, maar een ongewenste bijwerking van deze beveiliging was dat het laden van de benodigde software om de databank te raadplegen meestal onmogelijk werd gemaakt. En als het al werd toegestaan, dan ontstonden nogal eens problemen met de verschillende versies van de Acrobat Reader – in de databank is namelijk een gedeelte van het professionele Adobe-pakket gebruikt om figuren en tabellen optimaal zichtbaar te maken. De meeste pc-gebruikers hebben de laatste versie van Acrobat Reader (automatisch en gratis aangeboden door Adobe bij vele programma’s) om zogenaamde ‘portable document format’(PDF)-bestanden op het scherm te laten zien. Iedere nieuwe versie van de reader bleek de oude te overschrijven, waardoor andere programma’s niet meer werkten die daarvóór wel functioneerden. Dit probleem werd ten dele opgelost door het maken en beschikbaar stellen van een apart stukje software, een zogenaamde‘plug-in’, zodat de NTvG-Databank werkte tot en met versie 6, maar niet meer met versie 7 van Acrobat Reader. In instituten die een volledig Adobe-pakket voeren, waren de reader-problemen minder na het laden van deze plug-in.

Inmiddels waren de snelle zoekmachines, zoals Google, in zwang geraakt en daarmee veranderde ook het zoekgedrag van pc-gebruikers. Grote databases, zoals Medline, pasten zich snel aan deze zoekmogelijkheden aan. Medline kwam met PubMed als toegangspoort, gebaseerd op ‘google-zoeken’. Hoewel de index van het Tijdschrift op de website en de databank zelf werden voorzien van een soortgelijk zoekvenster, bleven de toegankelijkheid en het gebruiksgemak achter bij die van andere wetenschappelijke medische tijdschriften. Dit alles was reden voor aanpassing van website en databank.

vernieuwing

Naar analogie van de nieuwe vormgeving van het gedrukte tijdschrift zijn lettertype en lettergrootte van de website aangepast. De letter Quadraat, die sinds januari voor het papieren tijdschrift wordt gebruikt, is niet voor computers beschikbaar, zodat is gekozen voor de erop gelijkende Arial. De menu’s zijn aangepast en de functionaliteit is verbeterd, onder andere door het ter beschikking stellen van de verschenen weekafleveringen als archief. Van de databank is een webapplicatie gemaakt, zodat alle voordelen daarvan beschikbaar zijn: artikelen opvragen als ‘hypertext mark-up’(HTM)-bestand met de mogelijkheid tot doorklikken of als pdf-bestand (gelijk aan de gedrukte versie), gemakkelijk kunnen printen en (of) downloaden van artikelen of onderdelen ervan.

Gebleven is het voor abonnees gereserveerde toegangsrecht tot de artikelen. Eenmalig moet een abonnee haar of zijn klantnummer, dat op het adreswikkel van het papieren tijdschrift staat, invullen om publicaties elektronisch te kunnen inzien. Deze benodigde gegevens kunnen in de eigen computer worden opgeslagen. Voor instituten bestaat de mogelijkheid rechtstreeks de databank te benaderen via een opgegeven reeks internetprotocol(IP)-adressen. Die toegang moet via onze uitgever worden geregeld, maar geeft alle mogelijkheden die ook een persoonlijke toegang biedt. Overigens blijft de eerdere toegangsmogelijkheid tot de databank via website of cd gewoon bestaan.

Per 1 oktober 2005 is de vernieuwde website voor iedereen en de webversie van de databank voor abonnees toegankelijk, vanaf elke computer met een internetconnectie in elk deel van de wereld. Wij hopen hiermee aan de wensen van onze abonnees en andere gebruikers te zijn tegemoetgekomen.

Gerelateerde artikelen

Reacties