Verhoogde CK-activiteit in serum zonder klachten

Increased activity of the enzyme creatine kinase (CK) in serum is not infrequently encountered in routine diagnostic laboratory investigations. Patients are often referred to a neurologist specialized in neuromuscular disorders for evaluation. However, as in many cases hyperCKemia is physiological or results from physical activity or muscle trauma, further investigations are often unnecessary. We report four cases of hyperCKemia, two of which were physiological or due to non-neuromuscular factors (medication, physical activity). In the other two patients, the hyperCKemia was the first recognized sign of an underlying neuromuscular disorder. In these two cases, specific aspects of the history or physical examination prompted further investigations. We discuss various physiological and other non-neuromuscular factors that may cause hyperCKemia. It is important to recognize these causes before referral to a neurologist with neuromuscular expertise. We present guidelines for ancillary investigations by general practitioners or specialists.

Conflict of interest: none declared. Financial support: none declared.

Rectificatie

Op dit artikel is de volgende verbetering gekomen:
In tabel 1 zijn beide waarden onder de kolommen ‘negroïde ♀’ en ‘niet-negroïde ♂’ omgedraaid. De juiste tabel staat hieronder en op de eerste pagina van de PDF.

Dames en Heren,

Soms wordt bij screenend laboratoriumonderzoek onverwacht een verhoogde activiteit van het enzym creatinekinase in het serum gevonden. Ook bij oriënterend bloedonderzoek in verband met spierpijn wordt deze hyper-CK-emie weleens vastgesteld. In beide gevallen volgt vaak verwijzing naar de neuroloog met de vraag of er van een spierziekte sprake is. In veel gevallen is de verhoogde CK-waarde fysiologisch of een gevolg van overmatige fysieke activiteit of een spiertrauma en is een tweede- of derdelijnsverwijzing niet nodig.

In dit tijdschrift hebben wij eerder aandacht gevraagd voor hyper-CK-emie zonder spierzwakte.1,2 Het aantal verwijzingen van patiënten met een onbegrepen hyper-CK-emie is groot gebleven, wat dit onderwerp onveranderd actueel maakt. Deze klinische les geeft een aantal handvatten voor aanvullende diagnostiek bij hyper-CK-emie zonder spierzwakte of andere objectiveerbare afwijkingen.

Patiënt A is een30-jarige Aziatische man die door de dermatoloog werd verwezen vanwege een hyper-CK-emie (CK-waarde: 1010 U/l; referentiewaarde voor mannen: < 414…