Uitbraak van meticillineresistente Staphylococcus aureus (MRSA) in de regio Rijnmond: grootste MRSA-epidemie in Nederland

The annual number of new MRSA isolates in the Netherlands tripled in 2002 compared with previous years. This increase was in part due to a MRSA outbreak in the Rijnmond region. The outbreak occurred in two merged hospitals and is the largest ever to occur in the Netherlands. From November 2001 till June 2003 MRSA was isolated from 381 patients and 113 hospital employees. The worst affected departments were Surgery and Internal Medicine. One MRSA strain (pulsed-field gel electroforesis (PFGE) type 16) remained initially unrecognised and was therefore able to spread unnoticed. Soon two additional epidemic MRSA strains (types 37 and 38) were discovered.

Discussion

Multiple factors played a role in the extent and duration of the outbreak. Because of the delayed detection and rapid spread of MRSA type 16, the outbreak grew too large once recognised to be resolved within the available infrastructure. Investments were needed at various fields, including the infection-control service and the microbiology laboratory. Employees had to be informed and motivated, and a separate MRSA ward and OPD were provided. New MRSA outbreaks occurred, despite extensive MRSA (contact) screening among patients and employees. The numbers of isolates began falling as from the beginning of 2003.

Samenvatting

Epidemie

Het aantal nieuwe MRSA-positieven in Nederland is in 2002 bijna verdrievoudigd ten opzichte van de voorgaande jaren. Deze stijging was voor een belangrijk deel het gevolg van een MRSA-epidemie in de regio Rijnmond. De uitbraak van MRSA-kolonisatie deed zich voor in 2 gefuseerde ziekenhuizen en is de grootste MRSA-epidemie in Nederland tot nu toe. Van november 2001 tot en met juni 2003 werd MRSA aangetroffen bij 381 patiënten en 113 medewerkers. De meest getroffen afdelingen waren Chirurgie en Interne Geneeskunde. Eén van de MRSA-stammen (‘pulsed field’-gel-elektroforese (PFGE) type 16) werd aanvankelijk niet als MRSA herkend en kon zich daardoor ongemerkt verspreiden. Al snel bleken ook 2 andere MRSA-stammen (typen 37 en 38) bij de uitbraak betrokken.

Epicrise

Een combinatie van factoren droeg bij aan de omvang en duur van de epidemie. Door de late detectie en snelle verspreiding van MRSA type 16 was de epidemie direct al te groot om in de bestaande infrastructuur op te lossen. Zowel op het terrein van de infectiepreventie als de microbiologische diagnostiek bleken investeringen nodig. Medewerkers moesten geïnformeerd en gemotiveerd worden, patiëntenstromen aangepast, en aparte MRSA-afdelingen ingericht. Ondanks uitgebreid contactonderzoek, screening van personeel en routinekweken bij risicogroepen, bleven zich steeds nieuwe uitbraken voordoen. Maar sinds begin 2003 daalde het aantal nieuwe isolaties.