Uit de bibliotheek van het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde: de brieven van Antoni van Leeuwenhoek (1632-1723) en de microscopie

De Delftse microscopist Antoni van Leeuwenhoek (figuur 1)1 liet tussen 1673 en 1723 een groot aantal brieven publiceren waarin hij de resultaten van zijn microscopisch onderzoek neerlegde. De publikatiegeschiedenis van deze geschriften is nogal ingewikkeld. (Zie hiervoor de bijlagen 1 en 2 in het boek van A.Schierbeek.2 Schierbeek komt tot 20 aparte Nederlandse uitgaven en 9 Latijnse, sommige in meer drukken. De verzamelbanden die in de huidige bibliotheken aanwezig zijn, bevatten deze uitgaven in wisselende volgorden. Een moderne, tweetalige, geannoteerde uitgave is eveneens verschenen.3 Er zijn thans 13 delen gepubliceerd waarin Van Leeuwenhoeks brieven tot en met 1701 zijn opgenomen. Deel 14 verschijnt in de winter van 1996.) Van de ruim 300 brieven die Van Leeuwenhoek geschreven heeft en die beschouwd kunnen worden als wetenschappelijke artikelen, verschenen er in zijn tijd een kleine 200 in het eigentijdse Nederlands en in een Latijnse vertaling. Van de overige werd…