Trombocytenreceptoren: huidige inzichten en behandelingsmogelijkheden

- In the action of thrombocytes during stemming of a bleeding after damage to a blood vessel, receptors on the thrombocyte membrane play an important part.

- Adhesion of platelets takes place via specific binding of receptors; the main binding is that of glycoprotein (Gp) Ib to Von Willebrand factor which is synthetized by endothelial cells.

- Activation of thrombocytes is stimulated by adhesion and by agonists. Weak agonists, through production of thromboxane A2 and release of agonists from granules cause a self-fortifying process of thrombocyte stimulation; strong agonists (like thrombin) lead also to activation of Gp IIb/IIIa receptors.

- Aggregation of thrombocytes occurs after activation of Gp IIb/IIIa receptors. During stimulation, a change of shape occurs which enables binding to suitable plasma proteins of which the main one is fibrinogen.

- Knowledge of thrombocyte receptors enhances the insight into the prognosis and efficacy of certain treatments in diseases in which platelet aggregation is pivotal.

- Of the six categories of antiplatelet drugs, antagonists of Gp IIb/IIIa receptors are the most potent. In clinical trials good results have been obtained in patients with coronary disease of the intravenously administered form added to acetylsalicylic acid.

Samenvatting

- Bij de werking van trombocyten tijdens het stelpen van een bloeding na beschadiging van een bloedvat spelen receptoren op de trombocytenmembraan een belangrijke rol.

- Adhesie van plaatjes verloopt via specifieke binding van receptoren; de belangrijkste binding is die van glycoproteïne (Gp) Ib aan Von Willebrand-factor, dat wordt gesynthetiseerd door endotheelcellen.

- Activatie van trombocyten wordt gestimuleerd door adhesie en door agonisten. Zwakke agonisten leiden door productie van tromboxaan A₂ en vrijzetting uit granula van agonisten tot een zelfversterkend proces van trombocytenstimulatie; sterke agonisten (zoals trombine) leiden ook tot activatie van Gp-IIb/IIIa-receptoren.

- Aggregatie van trombocyten ontstaat na activatie van Gp-IIb/IIIa-receptoren. Bij stimulatie ontstaat een vormverandering die binding mogelijk maakt met geschikte plasma-eiwitten; hiervan is fibrinogeen de belangrijkste.

- De kennis over trombocytenreceptoren vergroot het inzicht in de prognose en de effectiviteit van bepaalde behandelingen bij ziekten waarbij trombocytenaggregatie een belangrijke rol speelt.

- Van de 6 klassen van antiplaatjesgeneesmiddelen zijn antagonisten van Gp-IIb/IIIa-receptoren de sterkste. In klinische onderzoeken zijn met de intraveneus toegediende vorm goede resultaten behaald bij patiënten met coronairlijden, bij toevoeging daarvan aan acetylsalicylzuur.