Toxiciteit van vitaminesupplementen

Klinische praktijk
Angeniet Helwig
Yvo Smulders
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 2020;164:D4762
Abstract

Rectificatie

Op dit artikel is de volgende verbetering gekomen:

In dit artikel staat abusievelijk dat acute toxiciteit van vitamine A optreedt bij inname van 7,5 µg/kg. Dit is onjuist. De dosis waarbij acute toxiciteit optreedt is 7,5 mg/kg.

In 2010 kampte Sven Kramer met sensibiliteitsstoornissen aan zijn rechterbeen. Zijn schaatscarrière stond een winter lang op een laag pitje. Het bloedonderzoek liet een toxische hoeveelheid van vitamine B6 zien. De klachten verdwenen na het stoppen van de hoge suppletie van vitamine B6.1

Toets voor nascholing

Aan dit leerartikel is een toets gekoppeld waarmee je nascholingspunten kan verdienen.

Maak de toets
Overzicht van te behalen accreditatiepunten
Specialisme Punt(en)
Accreditatie (artsen) buiten eigen vakgebied 1
Arts voor verstandelijk gehandicapten 1
Huisarts 1
Internist 1
Openbaar apotheker 1
Specialist ouderengeneeskunde (Verenso) 1
Ziekenhuisapotheker 1
Physician Assistant 1

Samenvatting

  • Ongeveer de helft van de Nederlanders gebruikt voedingssupplementen, waaronder vitamines.
  • Er is geen bewijs dat het nemen van vitaminesupplementen zonder medische indicatie de gezondheid verbetert. Velen laten zich toch hiertoe verleiden door gezondheidsclaims, zonder zich bewust te zijn van de nutteloosheid, laat staan van de risico’s bij overdosering.
  • Een risico op overdosering lijkt te bestaan voor hoge doseringen vitamine A, B6, C, D en E. Van vitamine B11 is het risico onzeker. We mogen niet bij voorbaat aannemen dat de vitamines waarvoor geen toxische effecten zijn beschreven, in alle doseringen veilig zijn, aangezien er vrijwel geen systematisch onderzoek naar mogelijke toxiciteit van vitamines is verricht.
  • Het veiligste advies is om van vitaminesupplementen af te zien als het dieet volwaardig is en de patiënt geen relevante comorbiditeit heeft die vitaminesuppletie noodzakelijk maakt.
Het audiobestand van dit artikel is alleen toegankelijk voor abonnees. Log in om het artikel te beluisteren.
Abonneren
Auteursinformatie

MUMC+, Maastricht: A. Helwig, student geneeskunde. Amsterdam UMC, locatie VUmc, afd. Interne Geneeskunde, Amsterdam: prof.dr. Y. Smulders, internist.

Contact A. Helwig (angeniet.helwig@apud.net)

Belangenverstrengeling

Belangenconflict en financiële ondersteuning: geen gemeld.

Auteur Belangenverstrengeling
Angeniet Helwig ICMJE-formulier
Yvo Smulders ICMJE-formulier
Dit artikel is gepubliceerd in het dossier
Huisartsgeneeskunde

Gerelateerde artikelen

Reacties

Anne
van Mackelenbergh

In het artikel 'Toxiciteit van vitaminesupplementen' wordt geschreven dat inname van 0,5 tot 1 mg foliumzuur per dag in verband wordt gebracht met een verhoogde incidentie van kanker. We doseren bij de niet foliumzuurdeficiënte zwangere 0,4 tot 0,5 mg ter preventie van neuraalbuisdefecten tot 5 mg bij foliumzuurdeficiënte zwangeren (FK). Klopt dit? En hoe lang is volgens s de auteurs 'langdurig'? Indien een zwangerschap lang uitblijft, zal een vrouw dat toch al langdurig slikken? Van het gerefereerde artikel (ref 15) kon ik alleen de samenvatting lezen waar ik geen antwoorden uit kon halen op mijn vragen.

Met vriendelijke groet, Anne van Mackelenbergh

Angeniet
Helwig

Als antwoord op door annevm@telenet.be

Bedankt voor de reactie! Er zijn inderdaad onderzoeken die laten zien dat er een verhoogde incidentie is bij deze dosering bij langdurige inname. In het artikel worden onderzoeken als voorbeelden gegeven waarbij foliumzuur van ongeveer 3-5 jaar dagelijks wordt ingenomen. Er zijn echter ook onderzoeken die dit weer tegenspreken. De precieze nadelige effecten van langdurige foliumzuur inname worden nog steeds onderzocht. In het artikel wordt beschreven dat langdurige foliumzuur inname door mensen met een verhoogd risico op kanker (of lijden aan kanker) door veel artsen wordt afgeraden. 

Met vriendelijke groet,

Angeniet Helwig 

Gerrit
Roorda

Beste auteurs,

Dank voor dit fijne overzichtsartikel.

Eén opmerking: over vitamine A schrijft u dat inname van 7.5 microgram per kilogram acute toxiciteit kan veroorzaken. In de artikelen die u hiervoor als referentie aanvoert (5,6) staat, net als in andere bronnen, dat de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid 800 microgram bedraagt. Dit zal in de praktijk meestal neerkomen op 9 tot 16mcg/kg. 

Heeft u het hier over een zeer zeldzame reactie die ooit een keer is opgetreden, of is hier per abuis microgram ipvm milligram geschreven?

mvg

G.Roorda, arts, MC Loudon

Bedankt voor uw reactie!

Goed opgemerkt, er is inderdaad per abuis microgram in plaats van milligram opgeschreven. Bedankt voor uw oplettendheid. Ik zal de redactie vragen dit aan te passen. 

Met vriendelijke groet,

Angeniet Helwig