Palliatieve sedatie
Open

Richtlijnen
04-03-2005
E.H. Verhagen, G.M. Hesselmann, T.C. Besse en A. de Graeff

– Palliatieve sedatie is het doelbewust verlagen van het bewustzijn van een patiënt die zich in de laatste levensfase bevindt, door middel van het toedienen van sedativa.

– Het doel van palliatieve sedatie is het verlichten van anderszins onbehandelbaar ernstig lichamelijk of psychisch lijden.

– Bij 12 van alle sterfgevallen in Nederland wordt sedatie toegepast. Refractaire vormen van delier, dyspnoe en pijn zijn de meest voorkomende indicaties.

– Indien diepe palliatieve sedatie wordt toegepast, dient de geschatte levensverwachting enkele dagen tot maximaal een week te zijn.

– Voor continue sedatie wordt midazolam het meest gebruikt, meestal als subcutane infusie; bij onvoldoende reactie kan een combinatie met levomepromazine of fenobarbital of monotherapie met propofol worden toegepast.

– Indien continue infusie niet wenselijk of haalbaar is, kan intermitterende toediening van midazolam, diazepam, lorazepam of chloorpromazine worden overwogen.

– Er zijn geen aanwijzingen dat sedatie (mits onder de juiste voorwaarden toegepast) het leven bekort.

Ned Tijdschr Geneeskd 2005;149:458-61