Ontwikkeling van vaccins tegen malaria

Five years ago, the very first malaria vaccine, RTS,S/AS01, received a positive evaluation by the European Medicines Agency. Although this vaccine does not achieve the WHO’s target of 75% protection, it does set the standard for all new vaccine candidates. In this article, we describe the progress made in the development of several second-generation malaria vaccines, an area where Dutch research has made major contributions. These include vaccines with live, attenuated Plasmodium falciparum sporozoites and transmission-blocking vaccines. Thanks in part to Dutch contributions, the development of vaccines against malaria has recently made significant progress on the way to the finish line: a vaccine that provides protection to the most vulnerable population - young children in Africa.

Conflict of interest and financial support: none declared.

Ondanks klamboes, insecticiden en chemopreventieve en therapeutische behandelingen sterven jaarlijks meer dan 400.000 mensen aan malaria, voornamelijk jonge kinderen in Sub-Saharisch Afrika. Een vaccin is essentieel om malaria te controleren en te elimineren.

Samenvatting

5 jaar geleden ontving het allereerste malariavaccin, RTS,S/AS01, een positief oordeel van het Europees Geneesmiddelen Agentschap. Hoewel met dit vaccin niet het door de WHO beoogde beschermingsniveau van 75% wordt bereikt, vertegenwoordigt het wel de standaard voor alle nieuwe kandidaatvaccins. In dit artikel beschrijven wij de vorderingen op het gebied van de ontwikkeling van enkele tweedegeneratievaccins tegen malaria, waaraan Nederlands onderzoek een belangrijke bijdrage heeft geleverd. Hiertoe behoren vaccins met levend verzwakte Plasmodium falciparum-sporozoïeten en transmissieblokkerende vaccins. Mede dankzij de Nederlandse inbreng heeft de ontwikkeling van vaccins tegen malaria recentelijk belangrijke stappen vooruit gemaakt – op weg naar de eindstreep, een vaccin dat bescherming biedt aan de bevattelijkste doelgroep: jonge kinderen in Afrika.