Zwitserland legaliseert abortus
Open

Nieuws
24-06-2002
F. Kievits en M.T. Adriaanse

De Zwitserse bevolking heeft in 2 afzonderlijke referenda gestemd voor het afschaffen van een 60 jaar oude abortuswet en daarmee de weg vrijgemaakt voor decriminalisering en legalisering van kunstmatige zwangerschapsonderbreking (Neue Zürcher Zeitung, 3 juni 2002).

De uitkomst van een eerste referendum laat zien dat 72 van de stemmers instemt met een parlementaire maatregel die abortus toestaat in de eerste 12 weken van de zwangerschap. Het tweede referendum betrof een voorstel van anti-abortusgroeperingen om de toch al zo strenge Zwitserse regelgeving aan te scherpen. Dit initiatief werd door 82 van de stemmers verworpen.

Tot nu toe had Zwitserland een van de strengste en restrictiefste abortuswetten van Europa. Onder de oude wetgeving, die dateert uit 1937, riskeerden artsen die een abortus uitvoerden een gevangenisstraf van 5 jaar. Een vrouw die de ingreep onderging, kon in dat geval maximaal 3 jaar krijgen.

In de praktijk geldt echter al geruime tijd een gedoogbeleid voor zwangerschapsonderbrekingen. Op dit moment wordt jaarlijks bij 13.000 vrouwen een abortus verricht, terwijl sinds 1988 geen veroordeling van patiënten heeft plaatsgevonden. Daarentegen hebben de afgelopen 9 jaar nog 5 medici enige vorm van strafvervolging gekregen. Slechts in het geval van directe bedreiging van de fysieke of mentale gezondheidstoestand van de patiënt maakte de oude wet een uitzondering. Naast een officiële aanvraag was hier de beoordeling van een tweede arts voor vereist.

De exacte inhoud van de nieuwe wetgeving is nog niet bekend. ‘De belangrijkste vooruitgang is het recht op een vrije keuze voor vrouwen en de decriminalisering van deze praktijk,’ zegt minister van Justitie Ruth Metzler in een reactie op de Britse televisiezender BBC (2 juni 2002).

Voorstanders noemen met name de grote overwinning voor vrouwen. Tegelijkertijd verheugen artsenorganisaties zich over de legalisering van de abortuspraktijk, waarmee ook voor hen de dreiging van strafvervolging verdwijnt. Het conservatievere deel van de bevolking is grotendeels tegen verandering. Hoewel ook binnen de katholieke kerk liberaler ideeën zijn te horen, heerst hier nog altijd een strikte naleving van de bestaande regels en ligt op zwangerschapsonderbreking een sterke ban.

Het grootste protest tegen verandering is echter te horen vanuit diverse anti-abortusgroeperingen, die in sommige gevallen zelfs een abortus bij verkrachte meisjes veroordelen. ‘Wij zijn zwaar teleurgesteld,’ zegt Barbara Guepferd van Swiss Aid for Mother and Child in de Neue Zürcher Zeitung (4 juni 2002). ‘De bescherming van het ongeboren kind valt volledig weg en een moeder staat er in een beangstigende situatie geheel alleen voor.’