Tandheelkundige röntgenfoto vergroot risico schildklierkanker

Tandheelkundige röntgenfoto vergroot risico schildklierkanker
Open

Nieuws
21-06-2010
Lucas Mevius
 

Blootstelling aan straling bij tandheelkundige röntgenfoto’s verhoogt het risico op schildklierkanker. Hoe meer röntgenfoto’s, hoe hoger het risico. Die conclusies trekken Anjum Memon van de Brighton and Sussex Medical School (VK) en collega’s in Acta Oncologica (2010;49:447-53).

De schildklier is zeer gevoelig voor kanker door straling, vooral bij blootstelling op jonge leeftijd. Diagnostische röntgenopnames van het hoofdhalsgebied zijn een belangrijke stralingsbron voor de schildklier. Gezien de frequentie van tandheelkundige röntgenfoto’s is zelfs een kleine stijging in het risico op schildklierkanker van groot belang voor de volksgezondheid.

Memon et al. identificeerden 313 patiënten met schildklierkanker uit het kankerregister van Koeweit, waar de incidentie van schildklierkanker hoog is. Elke patiënte werd gekoppeld aan een controlepatiënt van dezelfde leeftijd, nationaliteit, woonplaats en van hetzelfde geslacht. Via een persoonlijk interview verkregen de onderzoekers sociaaldemografische gegevens, gynaecologische en medische informatie (inclusief het aantal röntgenfoto’s), familieanamnese en dieetgegevens. Klinische en histopathologische kenmerken verkregen de onderzoekers uit kankerregisters.

Van de 313 patiënten kwam 55% oorspronkelijk uit Koeweit. De overige patiënten waren Arabieren, Zuidoost-Aziaten of Bedoeïenen. De meerderheid (75%) kreeg schildklierkanker op jonge leeftijd (15-44 jaar). De gemiddelde leeftijd bij diagnose was 34,7 jaar bij mannen (10-65 jaar) en 39 jaar bij vrouwen (6-69 jaar). Papillair schildkliercarcinoom kwam het meeste voor (83%). Mensen die blootgesteld waren aan tandheelkundige röntgenstraling hadden een 2 keer zo hoog risico op schildklierkanker (oddsratio (OR) = 2,1) dan mensen van wie nooit een röntgenfoto van het gebit was gemaakt. Het risico op schildklierkanker steeg significant met het aantal röntgenopnames: 1-4 foto’s: OR = 2,2, 5-9 foto’s: OR = 4,6 en ≥ 10 foto’s: OR = 5,4. Het verband tussen schildklierkanker en röntgenopnames bestond bij alle subgroepen (leeftijd, geslacht, nationaliteit, opleiding en pariteit).

De auteurs melden dat het haast onmogelijk is tandartsdossiers te verzamelen, omdat het in Koeweit – waar tandheelkundige en medische zorg voor iedereen gratis zijn – niet gebruikelijk is bij één tandarts ingeschreven te staan. Bovendien schrijven zij dat Koeweitse tandartsen niet de neiging hebben dossiers bij te houden.

Het onderzoek laat zien dat meerdere lage doses straling mogelijk schildklierkanker veroorzaken. De American Dental Association beveelt het afschermen van de schildklier aan, ondanks dat het individuele risico waarschijnlijk laag is. Het deel van de bevolking dat blootstaat aan straling is echter groot.

Literatuur