Racekramp

Racekramp
Open

Nieuws
11-05-2009

Na een autorace bleek het hittebestendige en luchtdichte pak van een 23-jarige coureur afgezet te zijn met zoutkorsten. De coureur werd tijdens de twee uur durende race ernstig gehinderd door oncontroleerbare spierkrampen in zijn benen.

Spierkrampen zijn berucht onder extreme omstandigheden, in een woestijnklimaat bijvoorbeeld of in de zware industrie. Maar spierkrampen komen ook voor bij sporten als voetbal, tennis, hockey, wielrennen en duurlopen. En zoals nu blijkt ook bij een verblijf in een raceauto, tenminste als je daar gevoelig voor bent (Sport & Geneeskunde 2009;42:20-4).

De situatie werd door internist Peter Willem van der Linden van het Kennemer Gasthuis in Haarlem in klinische omstandigheden nagebootst. Dezelfde ‘ingepakte’ coureur kreeg zware inspanningen opgelegd. Vooraf dronk hij 2,5 l water. Al na een uur klaagde hij over vermoeidheid en concentratieverlies, zoals hij die ook tijdens de autorace had ervaren. Na twee uur kwamen de pijnlijke krampen opzetten. Onderzoek bracht aan het licht dat heftig transpireren (5 l) in de gegeven omstandigheden leidde tot een natriumverlies, dat vergelijkbaar was met maar liefst 35,1 g zout (NaCl). Het zoutverlies per liter zweet is overigens sterk individueel bepaald. Bij deze coureur bleek het extreem hoog. Het natriumgehalte in het plasma bleef niettemin vóór en na de test binnen de referentiewaarden.

Voorafgaande aan een tweede proef een maand later, kreeg de coureur 2,5 l dubbel geconcentreerde orale rehydratievloeistof (ORS-drank) en 2 g zouttabletten te verwerken. Hij werd hier zowaar niet misselijk van en er traden evenmin krampen op. Nu was er een natriumverlies dat overeenkwam met 22,2 g zout, maar hij had het equivalent van 15 g vooraf ingenomen.

De onderzoekers hebben een aantal ‘confounders’ uitgesloten, zoals de theoretische mogelijkheid van cystische fibrose. Daarbij wordt immers veel natrium in het zweet aangetoond. Op theoretische gronden werd verondersteld dat normale rehydratievloeistof met een natriumgehalte van 44 mmol/l (2,6 g zout) niet voldoende zou zijn voor een evenwichtige balans. Daarom werd voor deze unieke gelegenheid een dubbel geconcentreerde vloeistof bereid. De studie beantwoordde niet de vraag of de kerntemperatuur van het lichaam tijdens de training omhoogging, omdat die temperatuur om technische redenen niet gemeten kon worden (bijdrage: Jan Taco te Gussinklo).