Neurotropische ziekte na vaccinatie tegen gele koorts

Klinische les
08-10-2018
Rozanne E. Tijssen, Gisela M. Steenvoorden, Marjolein E. de Gruijter, Florence van Hunsel, Martijn Stevens en Jeroen Heidt

Dames en Heren,

Bij een patiënt met een gedaald bewustzijn dient er binnen de brede differentiaaldiagnose altijd aan meningitis dan wel encefalitis te worden gedacht. Naast de bekende virale verwekkers kunnen ook minder vaak voorkomende virussen beeld van een encefalitis geven, zoals het gelekoortsvirus uit het reizigersvaccin. Het vaccin tegen gele koorts is sinds 1930 op de markt.1 In 1950 werd voor het eerst een encefalitisbeeld beschreven bij een patiënt die dit vaccin toegediend had gekregen. Sindsdien zijn er enkele patiënten beschreven met zogenoemde ‘yellow fever vaccine-associated neurotropic disease’ (YEL-AND)’.2 Wij presenteren in deze klinische les twee Nederlandse patiënten met YEL-AND.

Reacties (2)

Inloggen om een reactie te plaatsen
Wim van der Pol
16-10-2018 15:16

YEL-AND diagnostiek

Het ter kennis brengen van de postvaccinatie symptomen is een goede zaak, maar in de beschouwing mis ik toch twee belangrijke aspecten. Op de eerste plaats blijkt uitgebreid diagnostiek bij verdenking op YEL-AND weinig zin te hebben, omdat er geen markers voor bestaan. Opname op de IC is dan ook niet geïndiceerd, lijkt het. Ten tweede dient patient A gewaarschuwd te worden om contact te vermijden met muggen die endemsich met het gele koorts virus besmet kunnen zijn. Immers het levend virus kan ongetwijfeld een heroptreden van het YEL-AND geven. In ieder geval is een label op het lichaam van patient A aan te bevelen om artsen op deze mogelijkheid te wijzen en de diagnostiek te beperken.

Wim van der Pol, apotheker n.p.

Hans C Rumke
17-10-2018 11:23

Bijwerking of coïncidentie?

In deze prachtige klinische les vragen de auteurs terecht aandacht voor ziektebeelden die na en zelfs door vaccinaties kunnen ontstaan. De titel doet recht aan de internationaal algemeen gebruikte term ‘Adverse events following immunization’ (vaak afgekort als AEFI). In de tekst van het artikel kan echter vaak verwarring ontstaan, omdat het niet altijd duidelijjk is of het gaat om echte bijwerking (AEFI met aangenomen causaliteit) of om een coïncidentie. Als het oorzakelijk verband niet duidelijk is, is het beter om de term bijwerking te vermijden, en om te spreken van ‘mogelijke bijwerking’, of van een melding hiervan.

In tabel 1, die is overgenomen van de WHO, is een kleine nuancering nodig. Bij het hier genoemde DTP vaccin gaat het om het DT-pertussis vaccin, en niet om het DT-polio vaccin zoals wij dat in Nederland kennen.

Hans C. Rümke, kinderarts n.p., medisch vaccinoloog