Moet bij substitutie met oestrogeen na de menopauze een progestageen worden toegevoegd?

Het antwoord op deze vraag (1986; 1905-6) ontlokt mij enkele opmerkingen. Terecht wordt vermeld dat progestativa onmisbaar zijn bij oestrogeensubstitutietherapie met estradiol- of estronpreparaten ter voorkoming van endometriumhyperplasie en endometriumcarcinoom. Ook is uit onderzoek duidelijk geworden dat de duur van de prostageentherapie zeer belangrijk is. Een behandelduur van 5 of 7 dagen is te kort. Ook bij een behandelduur van 10 dagen worden nog endometriumcarcinomen gezien, zij het in een zeer lage frequentie. Bij 12 dagen gebruik van progestativa komt deze complicatie van oestrogeentherapie niet meer voor. Van diverse progestativa is de minimumdagdosis die nodig is om de endometriumproliferatie te onderdrukken, bepaald. Het effect werd afgemeten aan de afname van estradiol- en progesteronreceptoren onder invloed van progestativa, aan de afname van de DNA-synthese en aan structurele veranderingen in het endometrium zoals die met elektronenmicroscopie zichtbaar zijn. De minimumdagdoses voor bescherming van het endometrium bleken 0,7 mg norethisteron, 150 µg DL-norgestrel…