Minimale sterftereductie door borstkankerscreening

In het kort
07-12-2010
Susanne van der Velde en Gerrit Jan Liefers

Waarom dit onderzoek?

Er is een levendige discussie over de effectiviteit van borstkankerscreening. In de vele onderzoeken naar die effectiviteit zijn tot nu toe vooral historische controles gebruikt. Door geleidelijke invoering van borstkankerscreening in Noorwegen konden chronologische trends in borstkankersterfte meegenomen worden in het onderzoek naar het effect van borstkankerscreening op de sterfte.1

Onderzoeksvraag

Draagt borstkankerscreening met behulp van mammografie bij aan de reductie van de sterfte aan borstkanker?

Hoe werd dit onderzocht?

Van 40.075 vrouwen die in Noorwegen in de periode 1986-2005 de diagnose ‘borstkanker’ kregen, werd de mortaliteit vergeleken in 4 groepen: vrouwen uit een regio mét of zonder borstkankerscreening, en per regio een historische groep (1986-1995) en een recente groep (1996-2005). Tevens werd in beide regio’s de mortaliteit onderzocht van borstkankerpatiënten die buiten de screening vielen (leeftijd > 70 of < 50 jaar), om het effect van de invoering van mammateams en ‘borstkanker awareness’ te meten.

Belangrijkste resultaten

Het sterftecijfer nam af met 7,2 overledenen per 100.000 persoonsjaren (relatief risico (RR): 0,72; 95%-BI: 0,63-0,81) in de screeningsgroep vergeleken met de bijbehorende historische groep. In de non-screeningsgroep was de afname 4,8 overledenen per 100.000 persoonsjaren (RR 0,82; 95%-BI: 0,71-0,93). Dit betekende een relatieve reductie van de sterftekans met 10% door screening alleen. Omgerekend betekende dit voor een 50-jarige vrouw in de VS dat haar 10-jaarsrisico op borstkanker door niet te screenen zou stijgen van 4 op 1000 naar 4,4 op 1000.2 Anders gezegd: 2500 vrouwen moeten 10 jaar worden gescreend om 1 overlijden door borstkanker te voorkomen.

Consequenties voor de praktijk

Met deze resultaten wordt de vaak emotionele discussie rondom het bevolkingsonderzoek naar borstkanker verder aangewakkerd: moeten we voor deze marginale overlevingswinst ons gemeenschapsgeld blijven inzetten op screening met mammografie?

Literatuur

  1. Kalager M, Zelen M, Langmark F, Adami HO. Effect of screening mammography on breast-cancer mortality in Norway. N Engl J Med. 2010;363:1203-10.Medline

  2. Welch H.G. Screening mammography – a long run for a short slide? N Engl J Med. 363;1276-7.Medline