Michaël Servet: niet de ontdekker van de kleine bloedsomloop
Open

Geschiedenis
15-01-2009
Hittjo H. Kruyswijk en Harm Beukers

Michaël Servet (1511-1553) beschouwt men vaak als de ontdekker van de kleine bloedsomloop, omdat hij de auteur is van de eerste gedrukte beschrijving van de longdoorbloeding. Servet beschreef echter geen bloedsomloop, maar een doorstroming van de longen met bloed, dat stroomopwaarts in de lever is geproduceerd en stroomafwaarts aan de organen wordt afgegeven. Tijdens de ‘copieuze’ doorstroming van de longen neemt het bloed uit de buitenlucht de spiritus divinus op, de goddelijke geest. Met zijn beschrijving wilde Servet vooral verklaren hoe de menselijke ziel via inademing en bloedstroom in contact staat met de geest van God. Michaël Servet werd wegens zijn, als godslasterlijk beschouwde, boeken, door toedoen van Calvijn, in 1553 in Genève op de brandstapel ter dood gebracht. Doordat vrijwel al zijn boeken waren vernietigd en pas 150 jaar later werden herontdekt, konden zijn ideeën geen rol spelen bij de ontdekking van de bloedsomloop door Harvey in 1628.