Koud leidingwater als bron van fatale nosocomiale pneumonieën door Legionella pneumophila in een revalidatiekliniek

Report of the technical, microbiological and epidemiological investigation following 2 cases of fatal Legionella pneumonia.

Design

Descriptive.

Method

Faced with 2 nosocomial cases in a rehabilitation centre in the South of Limburg, the Netherlands, the water supply was investigated. Water temperatures from different taps were measured. Legionella cultures were made from respiratory patients' specimens, water samples and smears from all mixing taps (used in showers), samples from hot and cold water taps from the infected ward and from the five other wards. The strains were typed by serotyping and polymerase chain reaction.

Results

The circulating cold water sometimes warmed up to 40°C (within the Legionella growth range). From the sputum of the 2 male patients with rheumatoid arthritis who died of Legionella pneumonia the same Legionella pneumophila (serotype 1) was cultured as from the water supply. Of the showers on the contaminated ward 19 (12/63) were positive for Legionella as were 59 (35/59) of the cold water taps. Cultures from the hot water supply were negative just like control cultures from five other wards and swabs from showerheads and hoses. The cold water tubes ran next to the hot water tubes and the central heating system in the same shaft. On the infected ward patients were absent during the weekends. As one of the subsequent measures, the cold water pipes were relocated to another shaft.

Conclusion

The combination of an elevated cold water temperature caused by heating along a distance by nearby hot water and heating piping and the regular stasis of water during the weekends when the ward was closed, most probably stimulated the multiplication of Legionella in the water supply. In order to minimize contamination of cold water, its temperature must be kept below 20°C. Surveillance of intramural water systems is necessary to prevent nosocomial infections.

Samenvatting

Doel

Beschrijving van het technisch, microbiologisch en epidemiologisch onderzoek naar aanleiding van 2 fatale gevallen van Legionella-pneumonie.

Opzet

Descriptief.

Methode

Naar aanleiding van 2 gevallen van fatale legionellose in een revalidatiekliniek in Zuid-Limburg werd naast temperatuurmeting van warmwatertappunten tevens ook onderzoek van het koude water verricht. Voor de besmette afdeling werd kweek ingezet van patiëntmateriaal, uitstrijkjes van douchekoppen en -slangen, watermonsters van mengkranen (douches) en monsters van heet- en koudwatertappunten; voor de 5 andere afdelingen werden evenveel monsters genomen. Van de Legionella-stammen werden het serotype en het DNA-profiel bepaald.

Resultaten

De temperatuur van het water uit de koudwaterkranen bleek op bepaalde momenten tot 40°C op te lopen en daarmee tot binnen de groeirange van Legionella. Uit het sputum van de 2 mannelijke reumapatiënten die overleden ten gevolge van een Legionella-pneumonie, werd hetzelfde serotype 1 van Legionella pneumophila gekweekt als uit het koude water van de afdeling. Van de koudwatertappunten bleek 59 (35/59) positief voor Legionella en van de mengkraanmonsters op de besmette afdeling 19 (12/63). De kweken van de heetwatertappunten bleken negatief, evenals de controlekweken op de 5 andere afdelingen en de uitstrijkjes van douchekoppen en -slangen. De koudwaterleidingen liepen samen met de heetwaterleidingen en de verwarmingsbuizen in dezelfde schacht. Op de besmette afdeling waren patiënten alleen buiten de weekends opgenomen. Als een van de maatregelen werden de koudwaterleidingen verplaatst naar een andere schacht.

Conclusie

De combinatie van verhoogde koudwatertemperatuur door spontane verwarming door de nabijgelegen heetwaterleiding en verwarmingsbuizen enerzijds en de langdurige verwarming door stase van het water anderzijds, leidde waarschijnlijk tot vermeerdering van Legionella in het koudwaterleidingsysteem. Om besmetting van koud water tegen te gaan dient men de temperatuur < 20°C te houden. Surveillance van het watersysteem in intramurale setting is van belang voor preventie van nosocomiale pneumonieën.