Kan het even wat stiller in de OK?
Open

In het kort
12-02-2014
Dirk J. Gouma

Waarom dit onderzoek?

In het verleden is aangetoond dat geluidsoverlast in de operatiekamer (OK) stress kan veroorzaken bij de chirurgen en mogelijk een negatief effect heeft op de uitkomst, waaronder op post-operatieve complicaties.

Onderzoeksvraag

Heeft een geluidsreductieprogramma in een OK een gunstig effect op de geluidssterkte en leidt dit tot minder postoperatieve complicaties?

Hoe werd dit onderzocht?

Er zijn 2 opeenvolgende series operaties in een OK voor kinderchirurgie vergeleken; eerst 58 operaties in de controlegroep en daarna 56 in de interventiegroep. De interventie bestond uit een educatieprogramma, een gedragscode over geluidsbeperkingen in de operatiekamer en visualisatie van de geluidssterkte (lawaaimeters) tijdens de operatie. De geluidssterkte in dB in de operatiekamer, de post-operatieve complicaties en stressmarkers bij de chirurgen (elektrodermale activiteit (EDA) op de voet en cortisolniveau in speeksel) werden vergeleken.

Belangrijkste resultaten

De geluidssterkte was lager in de interventiegroep (63,0 (SD 1,9) vs 60 (SD 2,1) dB in de controleperiode (p< 0.001)). De3 dB verlaging was voornamelijk een drievoudige reductie van storende geluiden. De geluidspieken reduceerden met 64% in de interventiegroep. De veranderingen in de cortisolwaarden in het speeksel van de chirurgen verschilden niet tussen beide groepen. Er was ook geen verschil in EDA. Er waren minder postoperatieve complicaties in de stillere periode (10/56 vergeleken met 20/58 in de controle periode (p < 0,05). Er waren 92% minder telefoongesprekken en 78% minder ‘privé-verhalen’.

Consequenties voor de praktijk

De auteurs concluderen dat het programma tot vermindering van lawaainiveau en complicaties leidt. De eerste logische reactie is om dit gewoon te introduceren. Dit soort eenvoudige technische maatregelen en een aanpassing van de gedragscode voor de OK past ook goed binnen het programma Toezicht Operatief Proces (TOP) van de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Het is echter de vraag of de uitkomsten van deze beperkte en zeer specifieke groep (kinderchirurgie in een universitair opleidingsziekenhuis) geëxtrapoleerd mogen worden naar alle OK’s in Nederland. Dus toch maar eerst breder onderzoek voor implementatie.