Is it in your genes?

P.R.Reilly, Is it in your genes? The influence of genes on common disorders and diseases that affect you and your family. 288 bl., fig., tabellen. Cold Spring Harbor Laboratory Press, Woodbury 2004. ISBN 0-87969-719-9. Prijs: ingen. £ 19,99.

De kennis over erfelijke aspecten van ziekten is sterk gegroeid. Dit leidt tot steeds meer vragen in de spreekkamer over dit onderwerp. Het boek van Reilly is een uitstekend hulpmiddel om veel van deze vragen goed te beantwoorden.

Op de omslag wordt de volgende vraag als voorbeeld gegeven. ‘Hoe komt het dat Winston Churchill, een zwaarlijvige liefhebber van alcohol, die zijn leven lang rookte en gruwde van lichamelijke inspanning, 90 jaar oud is geworden, terwijl Jim Fixx, een magere, niet-rokende marathonloper, op de leeftijd van 52 jaar overleed aan een hartaanval?’

Aan de hand van meer dan 100 vragen worden veelvoorkomende ziekten, van de zwangerschap tot het senium, behandeld. Reilly geeft steeds in een gering aantal woorden een heldere samenvatting van de stand van de kennis, grotendeels in voor leken begrijpelijke taal. Het is bijzonder knap hoe Reilly over een grote breedte de literatuur overziet en heel toegankelijk kan samenvatten.

Het is onvermijdelijk dat hij ook wel eens een bochtje afsnijdt; zo schrijft hij in het hoofdstuk over spina bifida dat kinderen met een encefalokèle altijd ernstig verstandelijk gehandicapt zijn, wat lang niet altijd opgaat. Dit hangt af van de inhoud van de kèle en van de aan- of afwezigheid van microcefalie. Ook ontbreken sommige belangrijke onderwerpen, zoals trombose.

Welke vragen voor verwijzing naar een specialist in de klinische genetica in aanmerking komen en wanneer DNA-diagnostiek geïndiceerd is, wordt slechts zelden vermeld. Gezien het feit dat deze punten sterk afhangen van lokale verhoudingen kan men dit de auteur moeilijk kwalijk nemen.

Hoe zou u bijvoorbeeld de volgende vraag beantwoorden? ‘Mijn vader en zijn broer kregen na hun vijftigste diabetes mellitus. Hoezeer is de kans voor mij verhoogd?’ Lees Reilly.