Invloed van roken op farmacokinetiek van medicijnen

Stand van zaken
20-04-2017
David M. Burger

Leerpunten

  • Roken kan de farmacokinetiek van geneesmiddelen beïnvloeden, met name door daling van de plasmaspiegel (met gemiddeld 40-50%); dit zijn vooral geneesmiddelen die worden gemetaboliseerd door het CYP1A2-enzym.
  • Bekende en klinisch relevante voorbeelden van geneesmiddelen waarvan de spiegel wordt beïnvloed door roken, zijn clozapine, erlotinib, mirtazapine, olanzapine en theofylline.
  • Bij patiënten die roken of hiermee beginnen kan sprake zijn van onderbehandeling en kan een geneesmiddel ten onrechte als ineffectief beoordeeld worden.
  • Bij het stoppen met roken of bij gebruik van de e-sigaret, nicotinepleister of -kauwgom zal de spiegel van bepaalde middelen stijgen en dient de dosering stapsgewijs verlaagd te worden om bijwerkingen te voorkomen.
  • In een beperkt aantal geneesmiddelbijsluiters is informatie over het effect van roken op de dosering opgenomen.