Huidkanker en andere huidaandoeningen bij patiënten na transplantatie van een solide orgaan

Klinische praktijk
Abstract
Y.G.L. de Graaf
J.W. de Fijter
A.N. Posma
M.C.W. Feltkamp
F.H.J. Claas
J.N. Bouwes Bavinck
Leestijd
15 minuten
Citeren

Artikel

Zie ook het artikel op bl. 518.

Niet-gepigmenteerde huidkankers, in het bijzonder het plaveiselcelcarcinoom, zijn de meest voorkomende maligniteiten bij patiënten na transplantatie van een solide orgaan en deze gaan gepaard met een aanzienlijke toename van morbiditeit en mortaliteit.1 2 Plaveiselcelcarcinomen komen vooral voor op door de zon…

Auteursinformatie

Leids Universitair Medisch Centrum, Postbus 9600, 2300 RC Leiden.

Afd. Dermatologie: mw.Y.G.L.de Graaf, arts-onderzoeker; hr.dr.J.N.Bouwes Bavinck, dermatoloog en epidemioloog.

Afd. Nierziekten: hr.dr.J.W.de Fijter, internist.

Afd. Plastische Chirurgie: hr.A.N.Posma, plastisch chirurg.

Afd. Medische Microbiologie, Centrum voor Infectieziekten: mw.dr.M.C.W.Feltkamp, arts-microbioloog.

Afd. Immunohematologie en Bloedbank: hr.prof.dr.F.H.J.Claas, immunohematoloog.

Contact hr.dr.J.N.Bouwes Bavinck (j.n.bouwes_bavinck@lumc.nl)

Reacties

Utrecht, maart 2005,

Voor de algemeen practicus, zowel huisarts als tandarts, is het van belang te weten dat het verhoogde risico op ontwikkeling van carcinomen waarover De Graaf et al. schrijven (2005:511-7) óók geldt voor de mondholte:1 plaveiselcelcarcinomen ontwikkelen zich sneller vanuit een leukoplakie (een witte, niet-afschraapbare plek van de mondmucosa);2 ze ontstaan ook op relatief jonge leeftijd (< 40 jaar), gedragen zich biologisch agressiever en eveneens lijkt de dosis immuunsuppresiva een risicofactor.3 4

Bij deze groep dient men juist in de eerste lijn dan ook extra alert te zijn op de ‘alarmsymptomen’ van het mondholtecarcinoom,5 te weten:

- alcoholabusus en tabagisme in de anamnese;

- een mucosaal ulcus, niet genezen binnen 3 weken;

- een (plotseling) niet meer passende gebitsprothese;

- slikpijn (met uitstraling naar het oor);

- een gestoorde wondgenezing na kiesextractie.

Naast stoppen met roken is het vermijden van alcohol de belangrijkste primaire preventie. Een gunstig effect van chemopreventie met vitamine A en/of N-acetylcysteïne werd in een Europese multicentrische trial niet aangetoond.6

Verder is het gerechtvaardigd deze patiëntengroep eerder voor een biopsie naar bijvoorbeeld de kaakchirurg te verwijzen, om het eventuele (pre)maligne karakter van een lip- of mondholteafwijking te laten beoordelen.7

R.J.J. van Es
Literatuur
  1. Lee YW, Gisser SD. Squamous cell carcinoma of the tongue in a nine year renal transplant survivor: a case report with a discussion of the risk of development of epithelial carcinomas in renal transplant survivors. Cancer 1978;41:1-6.

  2. Hernandez G, Arriba L, Jimenez C, Bagan JV, Rivera B, Lucas M, et al. Rapid progession from oral leukoplakia to carcinoma in an immunosuppressed liver transplant recipient. Oral Oncol 2003;39:87-90.

  3. Pollard JD, Hanasono MM, Mikulec AA, Le QT, Terris DJ. Head and neck cancer in cardiothoracic transplant recipients. Laryngoscope 2000;110:1257-61.

  4. Preciado DA, Matas A, Adames GL. Squamous cell carcinoma of the head and neck in solid organ transplant recipients. Head Neck 2002;24:319-25.

  5. Es RJJ van. Zwellingen en gezwellen in het mond-, kaak- en aangezichtsgebied. Bijblijven 1999;15:16-25.

  6. Zandwijk N van, Dalesio O, Pastorino U, Vries N de, Tinteren H van. EUROSCAN, a randomized trial of vitamin A and N-acetylcysteine in patients with head and neck cancer or lung cancer. For the European Organization for Research and Treatment of Cancer Head and Neck and Lung Cancer Cooperative Groups. J Natl Cancer Inst 2000;92:977-86.

  7. Visscher JG de, Bouwes Bavinck JN, Waal I van der. Squamous cell carcinoma of the lower lip in renal-transplant recipients. Report of six cases. Int J Oral Maxillofac Surg 1997;26:120-3.

Leiden, maart 2005,

Hartelijk dank voor uw waardevolle aanvulling, waar wij geheel achter staan.

Y.G.L. de Graaf
J.N. Bouwes Bavinck

Gratis Ask NTVG uitproberen?

Maak met 2 klikken een gratis account aan

Account aanmaken

Heb je al een account of een abonnement? Inloggen

Altijd toegang tot alle publicaties van het NTVG?

Abonneer vandaag nog!

Online toegang tot alle artikelen
Gepersonaliseerde alerts voor artikelen en dossiers
Artikelen voor opleiding en nascholing mét geaccrediteerde toetsen
Onbeperkt luisteren naar de NTVG-podcast
Antwoorden op al je vragen via de AI-toepassing 'Ask NTVG'

Neem het digitaal ntvg abonnement

€ 15,93 per maand!

Ik wil digitaal
NTVG nummer 6 2026
NTVG nummer 7 2026
NTVG nummer 8 2026