Hormoonbehandeling bij meisjes met overmatige lengtegroei

Onderzoek
L.W. Molendijk
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 1993;137:2730-1
Download PDF

artikel

De groeispurt bij meisjes doet zich vlak voor de menarche voor. In het jaar voor de eerste menstruatie ontstaat een opvallende lengtegroei die gepaard gaat met een toename van het subcutane vetweefsel. Op een röntgenfoto van de hand verschijnt dan het sesambeentje van de duim en is de biologische skeletrijping precies te meten. Bij een ‘overmatige’ lengtegroei kan de vraag naar voren komen of deze beperkt kan worden. Wanneer verwacht moet worden dat de uiteindelijke lengte meer zal bedragen dan 180 cm, kan men een behandeling met oestrogenen overwegen. Vanwege de endocriene effecten is een behandeling met hormonen nog steeds omstreden.1 Toediening van oestrogenen zal leiden tot vervroegde menarche.

Nehmzow et al. onderzochten de verschillende uitwerkingen van een hormoontherapie bij meisjes met een te verwachten overmatige lengtegroei.2 Veertig patiënten kregen een dagelijkse dosis van 0,15 mg ethinylestradiol en 1,5 mg norethisteron voorgeschreven. Iedere 3 weken werd de behandeling voor 1 week onderbroken om een onttrekkingsbloeding te provoceren. Regelmatig werden in het bloed de spiegels van FSH, LH en groeihormoon bepaald. Iedere 6 maanden werd een röntgenfoto van de hand gemaakt om de skeletrijping te meten. Gemiddeld moest de behandeling 2 jaar lang worden voortgezet tot het sluiten van de epifysaire schijven. Indien de therapie werd begonnen voordat de botrijping het 11e jaar had bereikt, kon de verwachte lengte met gemiddeld 10 cm worden verkort. Wanneer de behandeling werd begonnen bij een botrijpheid van 13 jaar, bedroeg de uiteindelijke winst slechts enkele millimeters. Gedurende de eerste maanden van de hormoonbehandeling klaagden verscheidene patiënten over een voorbijgaande misselijkheid. Na 3 cycli was bij allen de eerste menstruatie opgetreden. De gemiddelde gewichtstoename tijdens de duur van de behandeling was 7 kg.

Hoewel in de internationale literatuur nog steeds omstreden, zijn er volgens Nehmzow et al. nauwelijks bezwaren tegen een hormonale remming van de lengtegroei. Het lijkt essentieel om de behandeling tijdig te beginnen met een relatief hooggedoseerd oestrogeen in combinatie met een krachtig gestageen. Het vervroegde begin van de menstruatie lijkt in de hedendaagse samenleving geen probleem meer te zijn. In aansluiting op een dergelijke behandeling is een betrouwbare anticonceptie in de vorm van ‘de pil’ aan te raden. Voor de psychosociale begeleiding van de jonge patiënten is een nauwe samenwerking nodig tussen huis-, kinder- en vrouwenarts.

Literatuur
  1. Distler W. Diagnostik und Hormontherapie bei HochwuchsigenMädchen. Gynäkol Praxis 1992; 16: 65-8.

  2. Nehmzow M, Griefahn B, Göretzlehner G, Krause B.Hormonale Wachstumshemmung bei Mädchen mitkonstitutionell-hereditärem Hochwuchs. Gynakol Praxis 1993; 17:475-8.

Gerelateerde artikelen

Reacties