Hoe zoekt de patiënt naar informatie op het internet?
Open

In het kort
18-11-2002
M. Kabos en S. Mahesh

‘Trust me. I’m a website'. Onder dit motto wijdde het British Medical Journal onlangs een themanummer aan de stand van medische informatie op internet. Het is interessant om te zien hoe consumenten op het web zoeken naar antwoorden op vragen die hun gezondheid aangaan en hoe zij het verkregen materiaal beoordelen.

Eysenbach en Köhler lieten 21 ervaren internetgebruikers deelnemen aan 3 zogenaamde focusgroepsessies, waarbij de nadruk lag op hun mening over de betrouwbaarheid van informatie op het net.1 Daarnaast kregen 17 vrijwilligers een aantal veelvoorkomende medische vragen voorgelegd, die zij moesten beantwoorden met behulp van internet. Hun zoekgedrag werd vastgelegd en achteraf werden zij hierover geïnterviewd.

Hoewel hun zoekstrategie suboptimaal was, wisten de 17 internetters antwoord te vinden op de gestelde vragen in gemiddeld 5 min. Alle deelnemers zochten via algemene zoekmachines; de meesten gaven weinig nauwkeurige zoekopdrachten en plaatsten bijvoorbeeld geen woorden tussen aanhalingstekens om preciezer te zoeken. Ook werden weinig gecombineerde zoekopdrachten gegeven. Bijna allen bekeken alleen de toptien van de resultaten van de zoekmachines.

In de focusgroepen en de interviews zeiden de deelnemers dat de geloofwaardigheid van een website vooral afhing van de bron, een professioneel ontwerp, een wetenschappelijke of officiële indruk, duidelijk taalgebruik en bedieningsgemak. Echter, geen van de internetters raadpleegde daadwerkelijk de ‘about us’-informatie van websites of disclaimers en dergelijke. Weinigen (slechts 23) wisten dan ook van welke categorie website (overheid, zorginstelling, commerciële bron, privé-persoon, zelfhulpgroep) de verkregen informatie afkomstig was.

Een bizar detail: één van de proefpersonen kwam terecht op een site over aids die op zich niet slecht overkwam, ware het niet dat boven in beeld reclame verscheen voor pornografische sites. De geloofwaardigheid van de site kwam dit niet echt ten goede.

Als zwakke punten van dit onderzoek noemen auteurs dat zij keken naar een klein aantal gezonde vrijwilligers in een laboratoriumachtige situatie die werkten met vragen die zij niet zelf bedacht hadden. Wanneer een patiënt wil nagaan wat zijn ziekte betekent, zal deze waarschijnlijk kritischer naar de gevonden informatie kijken.

Dit onderzoek maakt duidelijk dat de consument weliswaar zegt te zoeken naar indicaties voor betrouwbaarheid van internetpagina's, maar in de praktijk daar nauwelijks op let. Dit geeft aan dat positieve beïnvloeding door overheden en professionele instanties gewenst is om de consument aan degelijke informatie te helpen (bijvoorbeeld door keurmerken en gedragscodes). Uiteraard blijft goede communicatie met de eigen arts, ook over op internet gevonden materiaal, de aangewezen methode om als patiënt optimaal geïnformeerd te zijn.

Literatuur

  1. Eysenbach G, Köhler C. How do consumers search forand appraise health information on the world wide web? Qualitative studyusing focus groups, usability tests, and in-depth interviews. BMJ 2002;324:573-7.