artikel
Vol ongeloof staart hij naar zijn astmapuf. ‘Dus in het afgelopen jaar heb ik meer uitgestoten met dít ding dan mijn vrienden met een jaar vlees eten?!’
Het is 2021, ik ben net zo verontwaardigd als hij. Schokkend inderdaad, dat één jaar gebruik van een dosis aerosol zoveel broeikasgas veroorzaakt. Mijn geneeskundeopleiding had mij niets geleerd over de milieu-impact van medicatie. En ik had patiënten er niet eerder over ingelicht.
Patiënten mogen best de milieu-impact van behandelopties kennen
Natuurlijk is niet elke patiënt zo voortvarend groen als hij. Maar dit consult opende mijn ogen: patiënten mogen best de milieu-impact van behandelopties kennen. Anticonceptie? Hormoonspiralen brengen minder oestrogenen in het water dan de pil. Voltaren-gel? Vermindert nauwelijks de pijn, bedreigt wel de vissen.
‘Betrek patiënten in verduurzaming’, bevestigt ook de enquête van de Patiëntenfederatie. Patiënten blijken bereid duurzame behandelkeuzes te maken, zelfs als de effectiviteit iets lager is. Ondanks dit mandaat bleef ik twijfelen, zeker bij ernstige problematiek. Zette ik niet het vertrouwen in mij of in de behandeling op het spel? Anderzijds, ik had er toch nooit een negatieve reactie op gekregen? Of betekende dat, dat ik het onvoldoende had besproken?
‘Mijn’ promovendi Eva Visser en Egid van Bree verkenden het vraagstuk. Wat bleek? Bij eenvoudige klachten bleef het patiëntvertrouwen onaangetast hoog. Bij ernstiger klachten scoorden duurzamer behandelingen iets lager. Soms zagen we daar een verband met het expliciet benoemen van duurzaamheid als overweging.
Ethisch is het interessant: in hoeverre mag duurzamer behandelen eigenlijk ten koste gaan van de vertrouwensrelatie? En omgekeerd: in hoeverre mag een individuele behandeling ten koste gaan van collectieve gezondheid? Volgens de KNMG-gedragscodes hebben we een verantwoordelijkheid voor patiënten én hun leefomgeving. Die gaan meestal hand in hand. En als dat wringt? Gelukkig kennen we vaak de patiënt, diens situatie en achtergrond. Dus kunnen wij als mens de inschatting maken of we duurzaamheid bespreken. Patiënten vinden ons daarin te voorzichtig. Kortom: beken kleur – kleur dat consult groener!
Contact: Evelyn Brakema ( evelynbrakema@gmail.com )
Reacties