Groep A-streptokokkeninfectie tijdens de zwangerschap

Illustratie van Streptokokken
Abstract
Ibtissam El Hasnaoui
Jeffrey Hoek
Eva Klijn
Lotte-Elisabeth van der Meeren
Peter D. Croughs
Rob Mooij
Kim M.J. Verdurmen
Leestijd
10 minuten
Citeren

Beste collega’s, 

Groep A-streptokokken kunnen niet alleen ernstige ziektebeelden veroorzaken in de kraambedperiode, maar ook tijdens de zwangerschap. In dit artikel beschrijven we een zwangere bij wie zo’n infectie snel en fataal verliep.

Artikel

Sinds twee jaar zien we een landelijke stijging van het aantal invasieve infecties met groep A-streptokokken (GAS), met een statistisch significante toename van 20% ten opzichte van voorgaande jaren. Zwangeren hebben een verhoogd risico op een ernstig beloop van zo’n infectie.

Aan de hand van de ziektegeschiedenis van onze patiënte…

Auteursinformatie

Erasmus MC, Rotterdam. Afd. Verloskunde en Gynaecologie: drs. I. El Hasnaoui, anios; dr. J. Hoek, aios. Afd. Intensive Care: dr. E. Klijn, internist-intensivist. Afd. Pathologie: dr. L.E. van der Meeren, patholoog. Afd. Microbiologie: dr. P.D. Croughs, arts-microbioloog. Beatrix ziekenhuis, afd. Verloskunde en Gynaecologie, Gorinchem: dr. R. Mooij, gynaecoloog. GasthuisZusters Ziekenhuis Antwerpen, afd. Gynaecologie, Antwerpen: dr. K.M.J. Verdurmen, gynaecoloog-perinatoloog.

Contact K.M.J. Verdurmen (kim.verdurmen@zas.be)

Belangenverstrengeling

Belangenconflict en financiële ondersteuning: ICMJE-formulieren met de belangenverklaring van de auteurs zijn online beschikbaar bij dit artikel.

Auteur Belangenverstrengeling
Ibtissam El Hasnaoui ICMJE-formulier
Jeffrey Hoek ICMJE-formulier
Eva Klijn ICMJE-formulier
Lotte-Elisabeth van der Meeren ICMJE-formulier
Peter D. Croughs ICMJE-formulier
Rob Mooij ICMJE-formulier
Kim M.J. Verdurmen ICMJE-formulier
Reacties
Pieter
Spooren

Het artikel "Groep A-streptokokken-infectie tijdens de zwangerschap werd met grote interesse door mij gelezen. Het blijkt altijd weer moeilijk om vroegtijdig ernstige infecties met de streptokok te herkennen. 

Toch was het mijns inziens mogelijk geweest om vroegtijdig deze ernstige infectie met een groep A-streptokok te herkennen.  Patiënte komt binnen in het dichtstbijzijnde ziekenhuis en blijkt dan snel te collaberen. Er is sprake van een intra-uteriene vruchtdood, forse dyspnoe, lage zuurstofsaturatie, cyanose, een gemarmerde huid en lage bloeddruk. Bij een dergelijk samenspel van factoren moet een (bacteriële) infectie met sepsis altijd hoog in de differentiaal diagnose staan. Een infectie moet bij dit samenspel van factoren onmiddellijk worden aangetoond, dan wel uitgesloten. Men laat zich juist in deze situatie dan te vaak leiden door de afwezigheid van koorts, een nog laag CRP en een relatief laag aantal leukocyten. In de begin situatie van deze ernstige infecties moet de lever echter nog enige tijd hebben om acute fase eiwitten te vormen. CRP is dus dan nog laag. Het beenmerg blijkt wel heel snel te reageren op massaal verbruik van neutrofiele granulocyten.  Het beenmerg gaat  zo snel mogelijk heel veel neutrofiele granulocyten in de circulatie brengen. Dit zijn dan nog jonge neutrofielen, die te herkennen zijn als staven, metamyelocyten en soms myelocyten. Om dit te zien moet er een handmatige morfologische beoordeling van bloeduitstrijken gebeuren (Handdifferentiatie waarbij 100 cellen worden geteld) Hier zal men in dergelijke situaties dan de linksverschuiving aantreffen (staven vaak 30-40 van de 100 getelde cellen). De hematologie analyzers kunnen dit onderscheid niet maken. Op deze wijze heb ik met een handdifferentiatie  in het verleden meerdere malen op snelle wijze een ernstige bacteriële (streptokokken) infectie kunnen vaststellen. De gepresenteerde patiënte zou dan misschien al met antibiotica naar het derde lijnsziekenhuis zijn gegaan.  

Het is jammer dat laboratoria tegenwoordige vaak slecht zijn ingesteld op het uitvoeren van een handdifferentiatie. Met hematologie analyzers worden veel cellen geteld en in veel gevallen is het voldoende om te weten dat er een forse neurofilie is. Noem dit echter geen linksverschuiving, omdat deze niet door de analyzers wordt herkend. Hiervoor moet men een handdifferentiatie uitvoeren. Op deze wijze hoop ik laboratoria aan te sporen deze service altijd met spoed te verlenen. 

Pieter Spooren, internist n.p.
Literatuur
  • T.Honda, T. Uehara, G. Matsumoto, et al: Neutrophil left shift and white blood cell count as markers of bacterial infection. Clin Chim Acta 2016, 457, 1 june 2016, 46-53 
  • Bongers SH, Chen N, van Grinsven E, van Staveren S, et al: Kinetics of Neutrophil Subsets in Acute, Subacute, and Chronic Inflammation. Front Immunol. 2021 Jun 24;12; https://doi.org/10.3389/fimmu.2021.674079

Gratis Ask NTVG uitproberen?

Maak met 2 klikken een gratis account aan

Account aanmaken

Heb je al een account of een abonnement? Inloggen

Altijd toegang tot alle publicaties van het NTVG?

Abonneer vandaag nog!

Online toegang tot alle artikelen
Gepersonaliseerde alerts voor artikelen en dossiers
Artikelen voor opleiding en nascholing mét geaccrediteerde toetsen
Onbeperkt luisteren naar de NTVG-podcast
Antwoorden op al je vragen via de AI-toepassing 'Ask NTVG'

Neem het digitaal ntvg abonnement

€ 15,93 per maand!

Ik wil digitaal
NTVG nummer 6 2026
NTVG nummer 7 2026
NTVG nummer 8 2026