Geen insuline of toch wel? En welke dan?

Dilemma
28-09-2020
Cees J. Tack en Floris A. van de Laar

Reacties (2)

Inloggen om een reactie te plaatsen
Hans Kuijk
04-10-2020 07:27

Belang van leefstijlinterventie

Met grote interesse heb ik dit artikel gelezen. Het bevreemdt me enigszins dat er in de beschouwing met geen woord gerept wordt over het onderliggende mechanisme van DM2 namelijk insuilneresistentie, toch wezenlijk anders dan het onderliggende mechanisme van DM1. In essentie betekent het dat bij DM2 veel meer het doel zou moeten zijn om hyperinsulinemie te bestrijden en niet zozeer alleen maar de hyperglycemie, waarop de huidige richtlijnen en behandelprotocollen zijn gebaseerd. De basis hiervoor wordt gevonden in leefstijlinterventie, waarbij naast struktureel voldoende dagelijkse lichaamsbeweging, vooral goed gebalanceerde voedingspatronen het grote verschil maken. Hierbij is voor veel patiënten vooral een beperking van snelle en geraffineerde koolhydraten zeer effectief en ook duurzaam vol te houden. Daarover is de laatste jaren veel goed onderzoek verschenen. In Nederland zijn er inmiddels goede resultaten bekend van het programma Keer Diabetes2 Om (https://keerdiabetesom.nl/hoe-werkt-het/resultaten-2/). Ook internationaal staat het volop in de belangstelling. Ik geef een vijftal referenties hieronder.

Hans van Kuijk, sportarts

Nutrients 2020: Impact of a ketogenic diet on metabolic parameters in patients with obesity or overweight and with or without type 2 diabetes: A meta-analysis of randomized controlled trials [systematic review of randomized trials; strong evidence]

Diabetes Research and Clinical Practice 2018: Effect of dietary carbohydrate restriction on glycemic control in adults with diabetes: A systematic review and meta-analysis [strong evidence]

BMJ Open Diabetes Research and Care 2017: Systematic review and meta-analysis of dietary carbohydrate restriction in patients with type 2 diabetes [strong evidence]

The American Journal of Clinical Nutrition 2018: Effects of low-carbohydrate- compared with low-fat-diet interventions on metabolic control in people with type 2 diabetes: a systematic review including GRADE assessments [strong evidence]

Diabetes, Obesity & Metabolism 2019: An evidence‐based approach to developing low‐carbohydrate diets for type 2 diabetes management: a systematic review of interventions and methods [strong evidence]

Cees Tack
11-10-2020 16:55

reactie auteurs

Wij danken collega van Kuijk hartelijk voor zijn reactie. Het klopt uiteraard dat insulineresistentie door o.a. overgewicht cruciaal is in de pathofysiologie van type 2 diabetes. Het focus van onze bijdrage was een (farmaco)therapeutisch dilemma en niet de pathofysiologie die wij in globale zin bekend veronderstelden. Vanwege deze centrale rol van leefstijl én vanwege het bewijs daarvoor was onze eerste overweging dan ook om bij de patiënt in de casus verder in te zetten op afvallen.

De hardvochtige werkelijkheid in de spreekkamer van huisarts en internist is echter dat meer leefstijlverbeteringen vaak een lastige kaart is. Dit terwijl persisterende hyperglycemie ondertussen potentieel ernstige en irreversibele schade aanricht die met tijdig en juist medicamenteus ingrijpen vaak voorkomen kan worden. Als onze bijdrage de suggestie gewekt heeft dat farmacotherapie in de plaats komt van aandacht voor leefstijl dan kunnen wij collega van Kuijk geruststellen: leefstijl is en blijft  cruciaal in de behandeling en begeleiding van patiënten met type 2 diabetes, mét en zonder medicatie. Daarbij kan voor koolhydraatbeperking worden gekozen, maar dat is zeker niet de enige, en ook niet bewezen beste optie.  

Cees J. Tack en Floris A. van de Laar