Europees advies hormoonsuppletietherapie

Nieuws
F. Kievits
M.T. Adriaanse
Citeer dit artikel als
Ned Tijdschr Geneeskd. 2004;148:43
Download PDF

De hormoontherapie voor vrouwen in de overgang moet tot een minimum beperkt worden en kortdurend gebruik dient alleen overwogen te worden als vrouwen door de typische overgangsklachten niet meer goed functioneren. Het voorschrijven van hormonen als middel tegen botontkalking wordt ontraden. Dit staat in een advies dat de Committee for Proprietary Medical Products (CPMP) van het European Medicinal Evaluation Agency begin december 2003 uitbracht. Diverse lidstaten hadden om dit advies gevraagd (www.emea.eu.int).

De aanleiding voor de wetenschappelijke commissie van de CPMP om een internationaal advies op te stellen was het toenemende aantal studies waaruit blijkt dat het gebruik van hormonen tot ernstige bijwerkingen aanleiding kan geven. Een speciale ad-hoccommissie van deskundigen heeft zowel de voor- als de nadelen van de hormoonsuppletietherapie (HST) op een rij gezet.

De conclusie is dat er voldoende bewijs is dat HST bij vrouwen rond de menopauze vasomotorische symptomen onderdrukt. Ook voorkomt deze behandeling verlies van botmassa en verhoogt ze de botdichtheid. Daarnaast zijn er bewijzen dat door behandeling met HST botfracturen afnemen, zowel bij vrouwen met als zonder risicofactoren voor osteoporose. Eenzelfde effect werd waargenomen bij vrouwen met een lage botdichtheid. Het preventieve effect op botfracturen verdwijnt binnen een paar jaar nadat de behandeling gestopt is.

De kans op borst- en baarmoederhalskanker neemt volgens de CPMP toe naarmate HST langer wordt gebruikt. Dit geldt voor alle typen oestrogenen. Toevoeging van progesteron (van welk type dan ook) verhoogt de kans op borstkanker en verlaagt de kans op baarmoederhalskanker. Verder bestaat er een verhoogde kans op veneuze trombo-embolie, vooral gedurende het eerste jaar van gebruik. In tegenstelling tot eerdere berichten laten recente studies zien dat een combinatie-HST geen positief effect heeft op hart- en vaatziekten. Inmiddels zijn er gegevens waaruit blijkt dat combinatietherapie in het eerste gebruiksjaar kan leiden tot een myocardinfarct, maar er zijn nog geen resultaten over het gebruik van alleen oestrogeen. Ook zijn er bewijzen voor een verband met cerebrovasculaire accidenten. Er is geen bewijs dat een combinatie-HST de cognitieve functies bij oudere vrouwen verbetert. Wel is er enig bewijs dat door het gebruik van een dergelijke combinatietherapie de kans op latere dementie toeneemt.

Het College ter beoordeling van geneesmiddelen sluit zich bij het advies van de CPMP aan en stelt dat HST alleen nuttig is voor kortdurend gebruik met een minimale effectieve dosis ter behandeling van menopauzeklachten (www.cbg-med.nl). Dit is in lijn met de eerder verschenen standaarden ‘Osteoporose’ en ‘De overgang’ van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). De NHG-standaard ‘De overgang’ is door de CPMP-studie niet gewijzigd. Wel moet de afweging van voor- en nadelen nog zorgvuldiger gemaakt worden (http://nhg.artsennet.nl).

Gerelateerde artikelen

Reacties