Endocriene bijwerkingen van checkpointremmers

Klinische les
07-11-2019
Weena J.Y. Chen, Yvonne H.M. Krul-Poel, Chantal Roth, Mariette Labots, Alfons J.M. van den Eertwegh en Koen M.A. Dreijerink

Dames en Heren,

Immuuntherapie met checkpointremmers wordt bij steeds meer vormen van vergevorderde kanker toegepast en kan resulteren in langdurige ziekteremissie. Zorgverleners komen daarom steeds vaker in aanraking met deze medicijnen en hun bijwerkingen, waaronder endocriene bijwerkingen. Doordat de symptomen van deze endocrinopathieën ook kunnen passen bij ziekteprogressie, infecties of het gebruik van andere medicijnen, kan er vertraging in de diagnostiek en behandeling ontstaan. In dit artikel onderstrepen wij aan de hand van 3 casussen het belang van tijdige herkenning en behandeling van endocriene bijwerkingen van checkpointremmers.

Auteursinformatie

Amsterdam UMC, locatie VUmc, Amsterdam. Afd. Interne Geneeskunde, sectie Endocrinologie: dr. W.J.Y. Chen, dr. Y.H.M. Krul-Poel, dr. K.M.A. Dreijerink, internisten-endocrinologen. Afd. Medische Oncologie: C. Roth, verpleegkundig specialist; dr. M. Labots en prof.dr. A.J.M. van den Eertwegh, medisch oncologen.

Contact: K.M.A. Dreijerink (k.dreijerink@amsterdamumc.nl)

 

Verantwoording

De eerste twee auteurs leverden een gelijke bijdrage aan het manuscript. Dr. P. de Graaf, radioloog (Amsterdam UMC, locatie VUmc), beoordeelde de MRI-scan van patiënt A.

Belangenverstrengeling

Belangenconflict en financiële ondersteuning: er zijn mogelijke belangen gemeld bij dit artikel. ICMJE-formulieren met de belangenverklaring van de auteurs zijn online beschikbaar bij dit artikel.

AuteurBelangenverstrengeling
Weena J.Y. ChenICMJE-formulier
Yvonne H.M. Krul-PoelICMJE-formulier
Chantal RothICMJE-formulier
Mariette LabotsICMJE-formulier
Alfons J.M. van den EertweghICMJE-formulier
Koen M.A. DreijerinkICMJE-formulier