Effect influenzavaccinatie op sterfte onder ouderen*

Is placebo-gecontroleerd onderzoek hiernaar ethisch te rechtvaardigen?
Ter discussie
20-09-2018
Ruud A.F. Verhees, Wybo Dondorp, Carel Thijs, Geert-Jan Dinant en André Knottnerus

De eerste wetenschappelijke artikelen over influenzavaccinatie verschenen inmiddels bijna een eeuw geleden. Nog altijd wordt de relevantie hiervan voor de aangewezen risicogroepen, waaronder ouderen, in twijfel getrokken.1 Sommigen stellen dat uitsluitend nieuw placebo-gecontroleerd onderzoek relevant bewijs kan leveren ten aanzien van een effect op sterfte onder ouderen,2 aangezien direct bewijs hiervoor ontbreekt.3 Anderen beschouwen een nieuwe placebo-gecontroleerde, gerandomiseerde trial (RCT) echter als onethisch.4 In dit artikel maken wij een analyse van de ethische en wetenschappelijke uitdagingen die relevant zijn voor deze discussie. Wij menen dat zo’n analyse die discussie vooruit kan helpen, en als onderlegger kan dienen voor de evaluatie van de effectiviteit van verbeterde influenzavaccins.

Bestaande kennis en onzekerheid

Geïnformeerde en vrijwillige deelname worden beschouwd als hoekstenen van mensgebonden wetenschappelijk onderzoek. In termen van ethische toelaatbaarheid zijn dit inderdaad noodzakelijke, maar daarmee niet automatisch voldoende voorwaarden. Een essentiële conditie die vaak over het hoofd wordt gezien is de wetenschappelijke rechtvaardiging van het onderzoek.

3 gratis NTvG-artikelen lezen? Maak een online account aan!

Registreer: 3 gratis artikelen

Al een NTvG-account? Log in

Alle artikelen direct lezen?

Abonneer:  €21,00 per maand

  • wekelijks het tijdschrift in de bus
  • online toegang tot nieuws en alle artikelen
  • toegang tot alle geaccrediteerde nascholing