Individuele afwegingen voor de wijze van bevallen na een eerdere sectio caesarea

Eens een sectio, altijd een sectio?

Klinische praktijk
Abstract
Hannah M.C. Kramer
Anneke Kwee
Henk A. Bremer
Leestijd
14 minuten
Citeren

Artikel

Kinderen worden steeds vaker via een keizersnede geboren. In Nederland verdubbelde het percentage sectio’s van 7,4 in 1990 tot 15 in 2005 (tabel 1) (bron: Perinatale Registratie Nederland (www.perinatreg.nl) en Centraal Bureau voor de Statistiek (www.statline.cbs.nl)). Steeds meer zwangeren hebben dus een sectio in hun voorgeschiedenis…

Auteursinformatie

Reinier de Graaf Gasthuis, afd. Obstetrie en Gynaecologie, Delft.

H.M.C. Kramer, arts (thans: Medisch Centrum Haaglanden, locatie Westeinde, Den Haag); dr. H.A. Bremer, gynaecoloog.

Universitair Medisch Centrum Utrecht, afd. Obstetrie en Gynaecologie, Utrecht.

Dr. A. Kwee, gynaecoloog.

Contact dr. H.A. Bremer (bremer@rdgg.nl)

Verantwoording

Belangenconflict: geen gemeld. Financiële ondersteuning: geen gemeld.
Aanvaard op 21 september 2008

Reacties

In het artikel wordt ingegaan op de stand van zaken betreffende de wijze van bevallen na een eerdere sectio caesarea. Hierin wordt geadviseerd een sectio te plannen bij 38 volledige weken (= 266 dagen), vanwege het risico op neonatale respiratoire morbiditeit. Conform een recent artikel willen wij pleiten voor de term 39 0/7 week (= 273 dagen), omdat de term '38 volledige zwangerschapsweken' makkelijk tot verwarring kan leiden en omdat de auteurs vonden dat zelfs tussen 38 4/7 en 38 6/7 week de neonatale respiratoire en niet-respiratoire morbiditeit (kans op reanimatie postpartum, neonatale intensivecare-unit(NICU)-opname, opname langer dan 5 dagen, sepsis en hypoglycaemie) hoger was dan na minimaal 39 0/7 week [1]. Dit is in overstemming met eerder Nederlands onderzoek naar alleen respiratoire morbiditeit bij electieve sectio caesarea waarbij de respiratoire morbiditeit daalde van 8,4 naar 4,4 en 1,8% bij een zwangerschapsduur van respectievelijk 37 0/7-37 6/7 week, 38 0/7-38 6/7 week en minstens 39 0/7 week [2]. Thans vindt in ons centrum evaluatie plaats van de lokale richtlijn om electieve sectio’s te plannen vanaf 39 0/7. Ook onderzoeken wij aan de hand van het model van Koerselman et al. waarom van deze lokale richtlijn wordt afgeweken [3]. Bij dit model wordt gebruikgemaakt van de indeling in wetenschappelijke, klinische, ethische of contextuele redenen. Voorbeelden zijn respectievelijk: kritiek op de bestaande richtlijn, niet akkoord gaan van de zwangeren met de richtlijn, comorbiditeit bij de zwangere en logistieke problemen. Vaak wordt aangevoerd dat het plannen van een electieve sectio caesarea bij minimaal 39 0/7 week zou leiden tot een sterke toename van secundaire of spoedsectio caesarea. Omdat hierover weinig goede data beschikbaar zijn, zullen wij ook dit onderzoeken in onze eigen populatie. Naast de door Kramer et al. genoemde factoren zijn wij van mening dat bovenstaande factoren belangrijk zijn bij het counselen van zwangeren met het verzoek tot sectio zonder medische redenen voor een eerdere partus. Daarbij zouden wij willen pleiten voor (het streven naar) een termijn van minimaal 39 0/7 week.

Literatuur

[1] Tita ATN, Landon MB, Spong CY, Lai Y, Leveno KJ, Varner MW, et al. Timing of elective repeat cesarean delivery at term and neonatal outcomes. N Engl J Med. 2009;360:111-20.

[2] Van den Berg A, van Elburg RM, van Geijn HP, Fetter WP. Neonatal respiratory morbidity following elective caesarean section in term infants. A 5-year retrospective study and a review of the literature. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2001;98:9-13.

[3] Koerselman GF, Korzec A. Voorstel voor een checklist bij het afwijken van richtlijnen. Ned Tijdschr Geneeskd. 2008;152:1757-9.

VU Medisch Centrum, Amsterdam

Helen L Tanger

Nilou Ashtiani

Dr. Annemiek C. Bolte

Marleen Boerma

Dtr. Ruurd M. van Elburg, kinderarts-neonatoloog

Wij danken Tanger et al. voor hun reactie op ons artikel. Wij delen de mening dat het wellicht juister is te spreken over 39 0/7 week bij planning van de primaire sectio.

Medisch Centrum Haaglanden, locatie Westeinde, Den Haag

Hannah M.C. Kramer, arts

Reinier de Graaf Gasthuis, afd. Obstetrie en Gynaecologie, Delft

Dr. Henk A. Bremer, gynaecoloog

Universitair Medisch Centrum Utrecht, afd. Obstetrie en Gynaecologie, Utrecht

Dr. Anneke Kwee, gynaecoloog.

Gratis Ask NTVG uitproberen?

Maak met 2 klikken een gratis account aan

Account aanmaken

Heb je al een account of een abonnement? Inloggen

Altijd toegang tot alle publicaties van het NTVG?

Abonneer vandaag nog!

Online toegang tot alle artikelen
Gepersonaliseerde alerts voor artikelen en dossiers
Artikelen voor opleiding en nascholing mét geaccrediteerde toetsen
Onbeperkt luisteren naar de NTVG-podcast
Antwoorden op al je vragen via de AI-toepassing 'Ask NTVG'

Neem het digitaal ntvg abonnement

€ 15,93 per maand!

Ik wil digitaal
NTVG nummer 4 2026
NTVG nummer 5 2026
NTVG nummer 6 2026