E-mail van onbekende patiënten: terugverwijzen naar de eigen specialist?
Open

In het kort
14-01-2001
S. Mahesh en M. Kabos

De arts die via internet informatie publiceert, kan te maken krijgen met medische vragen van onbekende patiënten. Het kan voor de arts dan een dilemma zijn of hij op deze vragen moet ingaan of ze negeren. De Amerikaanse kinderradioloog D'Alessandro, auteur van een ‘on line’-radiologiehandleiding, kreeg veel van dergelijke vragen, met vaak een ernstige ondertoon, en hij vond het moeilijk zich aan zijn hulpplicht als arts te onttrekken. Daarom trachtte hij met 2 medeauteurs een richtlijn voor de aanpak van dit probleem te formuleren (http://www.pediatrics.org/cgi/content/full/105/6/e74).1

In de periode oktober 1995-oktober 1998 analyseerden zij 315 van deze berichten. Hun opzet was de vragen te karakteriseren, na te gaan wie er nodig was om ze te beantwoorden en te komen tot een standaardantwoord.

De vraagsteller was in 66 van de gevallen een niet-deskundige op medisch gebied en in 63 werd gedetailleerde, patiëntspecifieke informatie gegeven. Van de vraagstellers wilde 32 een algemeen overzicht van een ziekte/probleem, 17 informatie over differentiaaldiagnosen en 16 over behandeling. Slechts 4 betrof het specialisme van de auteur; de rest was verdeeld over pediatrische specialismen. Bij 75 van de vragen zou een specialist nodig zijn voor beantwoording, bij 13 een medisch bibliothecaris en bij ruim 7 een algemene arts. De meeste vragen hadden betrekking op bijzondere, zeldzame ziekten. Auteurs verklaren dit door het zoekgedrag van leken op internet, die vooral afhankelijk zijn van zoekmachines, zodat de auteur met een brede handleiding vaak hoog in de rangorde van zoekresultaten belandde. De vraagstellers bleken niet goed te kunnen bepalen tot wie zij zich moesten wenden. Hun vragen waren wel zeer specifiek; vaak bleken de patiënten al onderzocht in derdelijnscentra.

Na analyse van de onderzoekgegevens stellen auteurs een juridisch onderbouwd standaardantwoord voor. Dat begint met een ‘disclaimer’ waarin de arts duidelijk maakt dat niet persoonlijk op de gestelde medische vraag kan worden ingegaan wegens tijdgebrek en ethische en juridische beletselen. Vervolgens wordt aangeraden de eigen huisarts te raadplegen of de behandelend kinderarts of een andere specialist. Tenslotte volgt een aantal internetadressen met betrouwbare medische informatie.

Auteurs concluderen dat het geven van een persoonlijk antwoord een ethische verantwoordelijkheid van medici is, maar om diverse redenen niet goed mogelijk is. Gezien de snelle groei van internet lijkt hun niet-persoonlijke standaardantwoord nuttig; wellicht kan men daarin ook verwijzen naar lokale patiëntenverenigingen.

Literatuur

  1. D'Alessandro DM, D’Alessandro MP, Colbert SI.A proposed solution for addressing the challenge of patient cries for helpthrough an analysis of unsolicited electronic mail. Pediatrics2000;105:(e74)1324.