Is doorgaans vaker dan dikwijls; of hoe vaak is soms?
Open

Overig
07-01-1992
J.A.H. Eekhof, S.S.L. Mol en J.C. Pielage

Als een huisarts tegen een patiënt zegt dat een bepaalde huidtumor na verwijdering ‘meestal niet’ terugkomt, is het de vraag of de term ‘meestal niet’ hetzelfde voor de patiënt betekent als voor de huisarts. Termen zoals ‘soms’, ‘meestal’, ‘dikwijls’ et cetera, zogenaamde semi-kwantitatieve termen, worden veel gebruikt om nuances in informatie aan te brengen, niet alleen in de dagelijkse praktijk, maar ook in medische examens en wetenschappelijke publikaties.

In het Engelse taalgebied is door medici onderzoek gedaan naar de betekenis die door diverse personen aan een aantal termen werd toegekend.1-3 Vanuit het Samenwerkingsverband van het Interfacultair Overleg Huisartsgeneeskunde, dat driemaal per jaar een kennistoets voor huisartsen in opleiding samenstelt, werd onderzoek gedaan naar de betekenis van een aantal van deze termen in de Nederlandse taal.

Onder alle medewerkers (huisartsen, wetenschappelijke en secretariaatsmedewerkers) van de Universitaire Instituten voor Huisartsgeneeskunde van Leiden, Maastricht en Utrecht werd een enquête gehouden waarbij voor 30 semi-kwantitatieve termen aangegeven moest worden welke betekenis een bepaalde term voor de respondent had. Dit kon worden aangegeven door middel van kruisjes of marges op een schaal van 0 tot 100. De respondent kon ook aangeven de betekenis van de term niet te kunnen beoordelen.

Van de 140 verspreide enquêteformulieren werden er 101 volledig ingevuld geretourneerd. Bij de verwerking van de gegevens werden 5 formulieren buiten beschouwing gelaten, omdat aangenomen mocht worden dat de respondenten de instructie verkeerd hadden begrepen. Uit de resultaten bleek dat er slechts kleine verschillen waren in interpretatie van de termen tussen de groep huisartsen, die van overig wetenschappelijk personeel en van secretariaatsmedewerkers. In de figuur geven we de resultaten weer. Het resultaat van het onderzoek bevestigt de bevindingen uit het Engelstalig gebied: de betekenis van semi-kwantitatieve termen blijkt niet ondubbelzinnig te zijn. De term ‘meestal niet’ kan voor de één betekenen: ‘in 5 van de gevallen’, en voor de ander: ‘in de buurt van de 30’.

Literatuur

  1. Toogood JH. What do we mean by ‘usually’?.Lancet 1980; i: 1094.

  2. Kenney RM. Between never and always. N Engl J Med 1981;305: 1097-8.

  3. Bryant GD, Norman GR. Expressions of probability: wordsand numbers. N Engl J Med 1980; 302: 411.