De preventie-hype
Open

Redactioneel
15-10-2020
Pieter van Eijsden

Reacties (2)

Inloggen om een reactie te plaatsen
robert van de graaf
15-10-2020 08:33

Verslavingsgeneeskundige interventies zijn wel bewezen effectief

Weer een prikkelend redactioneel van collega Van Eijsden en dat is van belang bij de verdere ontwikkeling van het vak verslavings(=leefstijl)geneeskunde. Er is inderdaad een 'preventie-hype' gaande; in ons land en ook onder dokters lijken er ineens vele 'preventie-goeroes' te bestaan. 

Ook ik word als verslavingsarts geregeld 'goeroe' genoemd, terwijl wat mij betreft juist de patienten dé expert zijn van hun eigen leven én dus ook van hun eigen leefstijlveranderingsproces. 

Mensen reduceren tot 'grammofoonplaten met heel diepe groeven' gaat mij te ver en daarmee helpen we mensen ook niet. Dat geldt ook door te beweren dat er een 'flinke klap nodig is om de naald uit die groef te slaan'. Het lijkt op zich een aardige metafoor, want gedragsverandering kan lastig zijn voor ons gewoonte- en kuddedieren, maar ook zonder flinke klap kunnen mensen die muur vast zitten in hun leefstijlgedrag oftewel mensen met een verslavingsziekte wel degelijk veranderen. Dit lukt niet altijd zonder hulp en soms is daarvoor zelfs gespecialiseerde multidisciplinaire verslavings(leefstijl)zorg nodig. En die zorg is inmiddels wel degelijk bewezen effectief.

Het is van belang dat alle dokters in Nederland gaan vragen naar alcohol drinkgedrag, roken, het eten van ongezond zwaar bewerkt voedsel en het zitgedrag en vervolgens patienten adviseren en motiveren om te veranderen als dat geïndiceerd is, want ook dat is bewezen effectief. Noem dit een klein klapje als je toch de grammofoon-metafoor wilt gebruiken. 

Maar laat de begeleiding verder over aan goed opgeleide verslavings(leefstijl)coaches en in het geval van ernstig en complex ziek leefstijlgedrag (verslaving) aan de verslavings(leefstijl)arts en zijn of haar behandelteam. Net als bij neurochirurgische interventies geldt ook voor verslavingsgeneeskundige ingrepen: schoenmaker blijf vooral bij je leest [1] of maak een carriéreswitch, want we hebben de komende jaren veel gespecialiseerde leefstijl(verslavings)artsen nodig in ons land! 

1. Van de Graaf RC. Smoking cessation counseling by physicians and dentists – Shouldn’t a cobbler stick to his last? Oral Oncol 2020;108:104952. doi: 10.1016/j.oraloncology.2020.104952

Robert van de Graaf, verslavings(leefstijl)arts, Verslavingszorg Noord Nederland

Pieter van Eijsden
15-10-2020 11:20

reactie auteur

Beste Robert,

Ik denk dat we elkaar wel de hand kunnen schudden. De bewezen effectieve leefstijlinterventies zijn zeer intensief en worden gedaan door mensen die daarin gespecialiseerd zijn. Dus schoenmakers en leesten... Overigens vind ik de resultaten dan nog steeds 'beperkt', maar dat is een subjectief oordeel en ik ben ervan overtuigd dat ze voor het individu van grote waarde kunnen zijn. 

Het punt wat ik wil maken, en volgens mij zijn we het daarin ook eens, is dat we niet moeten denken dat we hele grote groepen mensen met een slechte leeftstijl kunnen helpen met eenvoudige of goedkope interventies, en dat is wel de illusie die in stand wordt gehouden door de "goeroes". 

Groet,

Pieter van Eijsden