De macht van het getal

- The round figure for the current year has stirred people's minds in anticipation. Numbers have acquired great significance also in today's medical science. The Paris physician Pierre Charles Alexandre Louis (1787-1872) is considered the founding father of the numerical method in medicine. At first the principle of aggregating data from different individuals aroused much resistance and even disgust; Claude Bernard was a leading figure among those who warned that one will never find a mean in nature, and that grouping findings together obscures the true relationship between biological phenomena. True enough, statistical significance is not a characteristic of nature itself. Significant differences or risk reductions do not necessarily imply clinical relevance, and results obtained in a group of patients are rarely applicable to an individual patient in the consultation room. Likewise, the health of a human being cannot be captured in biochemical, radiological or other technical measures, nor in disease-specific scales that reduce well-being to one or two digits. The editors of this journal will remain keen on publishing numerical studies that contribute to evidence-based medicine, but at the same time they will continue to foster the art of reporting illness from the point of view of the sick person.

Het ronde jaartal dat wij nu schrijven, heeft de gemoederen lang tevoren beziggehouden. Het blijde vooruitzicht is wat overschaduwd door de zorg dat verborgen tweecijferige datumcodes gans het raderwerk tot stilstand zouden brengen. Als u deze tekst op tijd onder ogen krijgt, zal het wel meegevallen zijn. Overigens zouden wij dit 2000e jaar als MM hebben geschreven als niet rond de 13e eeuw de Romeinse schrijfwijze was overvleugeld door het tientallige stelsel. Dat systeem, met als belangrijke nieuwigheid het cijfer 0, is afkomstig uit India; het drong via de Arabische wereld en Spanje tot Europa door.1 En als de Franse revolutionairen hun zin hadden gekregen, zouden wij deze mijlpaal pas een slordige 1792 jaar later hebben bereikt.

Nu het bijzondere cijfer op de gregoriaanse kalender ons daadwerkelijk aanstaart, is het een passend ogenblik om na te gaan hoe ook de geneeskunde geleidelijk in de ban van het getal is…